Sünni İslam’da Hadislerin Önemi
Hemen hemen herkes Müslümanların Kuran’ı kutsal kitapları olarak kabul ettiklerini bilir, ancak pek çok kişi hadislerin çoğu Müslüman tarafından Kuran kadar yetkili kabul edildiğini bilmeyebilir. Aslında, altı derlemede yer alan çok sayıda ciltlik öğretileri nedeniyle hadisler İslam üzerinde daha da etkili olabilir. (Bazı Sünni Müslümanlar yedinci bir derleme olan Muvatta-i Malik’i de kabul eder, ancak çoğu altı derlemeyi esas alır.)
Müslümanlar, bir Müslümanın belirli bir hadisi veya sözü reddetmesinin sorun olmadığını, ancak altı yetkili derlemeden herhangi birini tamamen reddederse, o kişinin gerçek bir Müslüman sayılmayacağını belirtmişlerdir. Nesaî (veya el-Nesa), M.S. 830-915 (M.S. 215-303) yılları arasında yaşamış bir Şafiî Müslüman’dı ve Sünni hadislerin altı yetkili derlemesinden beşincisini derlemiştir. Bu derleme 5.764 hadis içerir ve “Sunan” olarak adlandırılır, ancak insanlar genellikle onu yazarı Nesaî’nin adıyla anarlar.
“Sünnet, emsal ve gelenek anlamına gelirken”, hadis kelimesi ise biraz daha dar bir tanıma sahiptir ve “kelime anlamıyla bir rivayet” anlamına gelir. Sunan Nesa’i, cilt 1, s. 50
Hadislerin önemi. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 51
Kim Allah’a veya Muhammed’e itaatsizlik ederse, cehenneme gider (4:14 . sure) Sunan Nesa’i, cilt 1, s. 53
Hadisler, Kur’an’ın bazı ayetlerini anlamak için önemlidir. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 63
Sünnet, Kur’an kadar bağlayıcıdır. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 64.
Örnek olarak, saç koparmamak ya da dişlerde boşluk bırakmamak, Kuran’da yer almayan bir emirdir, ancak bu bir Sünnettir. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 64-65
Hadislerin güvenilirliği. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 81
Hadislerin aktarılması ve derlenmesinde 100.000 kişi yer almıştır. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 83
Bir hadisin bir kadın tarafından aktarılması, bir erkek tarafından aktarılması kadar iyi değildir. Sunan Nesaî, cilt 1, s. 84. Bunun neden böyle olabileceğine dair daha fazla bilgiyi bu makalenin ilerleyen bölümlerinde göreceğiz.
Muhammed’in sözleri ve eylemleri her zaman doğrudur. Sunan Nasa’i, cilt 1, s. 74
Muhammed’in Günahları
Modern İslam, Muhammed’i ve tüm peygamberleri günahsız kabul eder; ancak erken dönem İslam’da durum böyle değildi. Modern bir bakış açısıyla, Sunan Nasa’i cilt 1, s. 63’ün çevirmeni, Muhammed’in asla hata yapmadığını belirtir. Oysa çevirdiği kitaplarda aşağıdakiler yer almaktadır.
Muhammed, hataları için af dilemiştir. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 61, 62, s. 155
Muhammed, günahlarının su, kar ve dolu ile yıkanmasını istedi. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 336-337, s. 273
Muhammed, su, kar ve dolu ile arındırılmasını dilemiştir. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 404-405, s. 301
Muhammed, af diledi. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 171, s. 202
Muhammed, günahlarının bağışlanması için dua etti. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 898, s. 10
Muhammed şöyle dedi: “… Kendime haksızlık ettim, ancak günahlarımı kabul ediyorum; öyleyse, günahları bağışlayabilecek tek kişi olan Sen, tüm günahlarımı bağışla;…” Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 900, s. 12
Geceleri Muhammed, günahlarının affedilmesi için kalkardı. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1127-1128, s. 110
“Aişe (Allah ondan razı olsun) şöyle rivayet etti: Bir gece Allah’ın Resulü’nü (Allah’ın selamı ve selamı onun üzerine olsun) özledim ve onu aradığımda onu secde halinde buldum; o şöyle diyordu: 'Ey Rabbim, açık ve gizli tüm günahlarımı bağışla.’” Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1128, s. 110
Muhammed, işlediği ve işlemediği kötülükler için af diledi. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1310, s. 199
Dua ve Muhammed
Muhammed, insanlara Cebrail’in kendisine, bir Müslüman ne zaman Muhammed’e selam verse, Cebrail’in o Müslümana on kat selam gönderdiğini söylediğini aktardı. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1286, s. 184-185; cilt 2, no. 1298, s. 191
Muhammed’e selam olsun. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1282-1301, s. 181-193
Bir Müslüman abdest alır, kendisine farz olan namazı kılar, ardından imam namazı bitirene kadar sessiz kalır ve imamla birlikte namaz kılarsa, geçen Cuma gününden itibaren işlediği günahlar affedilir. Sunan Nasa’i cilt 2, no. 1406, s. 246
Namazdaki Eksiklikler
Namaz sırasında tükürmek zorunda kalırsanız, sol ayağınızın altına (sağ ayağınızın altına değil) tükürün. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 728-729, s. 454-455
Fatiha Suresi’ni [Sura 1] okumadan kılınan namaz eksik sayılır. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 912, s. 18
Fatiha Suresi [Sura 1] okunmadan kılınan namaz, namaz olarak bile kabul edilmez. Sunan Nasa’i cilt 2, no. 913-914, s. 18-19 “Fatihat al-Kitab’ı okumayan kişinin namaz kıldığı kabul edilmez.” (2:913) “Fatihat al-Kitab’ı ve başka bir şeyi okunmazsa namaz geçerli olmaz.” (2:914)
Namaz, ayrıntılı formalizm olmadan tamamlanmış sayılmaz. Muhammed şöyle demiştir: “Yüce Allah’ın emrettiği gibi abdestini kusursuz bir şekilde almadan hiçbirinizin namazı tamamlanmış sayılmaz. Yüzünü ve ellerini dirseklerine kadar yıkamalı, başını silmeli ve ayaklarını ayak bileklerine kadar yıkamalıdır. Ardından Allah’ı yüceltmeli (yani tekbir getirmeli) ve O’nu övmelidir (yani sena okumalıdır). Sonra kendisine uygun olduğu kadar Kur’an-ı Kerim’den okumalıdır. Ardından tekbir getirip rükûya gitmelidir ki eklemleri yerlerine otursun ve gevşesin. Sonra şöyle demelidir: 'Allah, kendisini öveni işitir.’ Ardından sırtı düz olacak şekilde dik durmalıdır. Ardından tekbir getirmeli ve secde etmelidir; böylece yüzü yere değsin ve eklemleri yerlerine dönüp gevşesin. Sonra tekbir getirmeli ve kalçalarının üzerine dik oturmalı, sırtını dik tutmalıdır. “Bunu yapmadıkça hiçbirinizin namazı tamamlanmış sayılmaz.” Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1139, s. 117
Namaz kılarken ayakları biraz aralıklı tutmak gerekir. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 895, s. 9
Namaz kılarken sık sık secde etmelisiniz. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1141, 1142, s. 118-119
Ayakların nasıl yerleştirileceğine dair hukuki hükümler. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1160-1163, s. 128-129
Doğru duruşları sergilemeyen kişinin namazı geçerli sayılmaz. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 1316-1317, s. 202-203
Namazı Terk Etmek
Namazı terk etmek, kişiyi kafir yapar. Sunan Nesaî, cilt 1, hadis no. 466-467, s. 336-337
Bazı zamanlarda namaz kılmak yasaklanmıştır. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 552-557, s. 380-381
Üç zaman diliminde namaz kılmak yasaklanmıştır. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 568-572, 574, s. 382-385; cilt 1, no. 576-677, s. 384-385; cilt 1, no. 587, s. 388
Dini Uygulama
Bazı Müslümanların imamın önünde başlarını kaldırmaları halinde Allah’ın onların başlarını eşek başlarına çevireceği şeklinde bir tehdit yer almaktadır. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 831, s. 501
Kadınların Cinsel Uykusuzluğu
Adet döneminde namaz kılınmamalıdır. Sunan Nasa’i cilt 1, no. 355-361, s. 281-284; cilt 1, no. 364-368, s. 285-286
Adet gören bir kadının, bir giysi almak için kısa bir süreliğine camiye girmesi caizdir. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 385-386, s. 295
Adet gören bir kadın ve bir köpek, namazı keser. Sunan Nasa’i cilt 1, no. 754, s. 467
Avcılık ve çobanlık için kullanılanlar hariç tüm köpekleri öldürün. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 68, s. 157; cilt 1, no. 339-340, s. 274; cilt 1, no. 384, s. 294
Muhammed, bir güneş tutulması sırasında cehennemi gördüğünü ve cehennem sakinlerinin çoğunun kadın olduğunu söyledi. Bu kadınlar, kocalarına ve iyiliklere nankör davranmışlardı. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1496, s. 293
Muhammed, kadınların çoğunun cehennemin yakıtı olduğunu vaaz etmiştir. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1578, s. 342
Cehennemde yaşayan kadınlar konusu, Sahih Müslim, cilt 1, kitap 1, no. 143, s. 47-48’de de öne çıkmaktadır. Ayrıca bkz. Buhari, cilt 2, no. 161; cilt 1, no. 301, cilt 1, no. 28; cilt 7, kitap 62, no. 125, 126, s. 96; Sahih Müslim, cilt 2, kitap 4, no. 1926, s. 417; cilt 4, no. 9596-6600, s. 1431.
Kadınlarla İlgili Diğer Hususlar
Müslüman bir kadının erkek hizmetkarların önünde peçe takması gerekmez. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 101, s. 173
Muhammed, Aisha’ya vurarak ona acı çektirdi. Sunan Nasa’i, cilt 2, hadis no. 2041, s. 526
Mezarlıklar
Müslümanlar genellikle mezarları, en azından diğer Müslümanların mezarlarını rahatsız etmek istemezler. Ancak, çok tanrıcıların (yani Müslüman olmayanların) mezarları kazılmış ve o alan cami olarak kullanılmıştır. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 705, s. 444-445
Yahudiler ve Hıristiyanlar lanetlensin, çünkü onlar peygamberlerinin mezarlarını ibadet yeri olarak kullanmışlardır. Sunan Nasa’i cilt 1, no. 706, s. 445
Şii Müslümanlar, ünlü Müslümanların mezarları üzerinde birçok önemli camiye sahiptir. Bazıları bu son hadisi, Şii İslam’ı kınamak için Muhammed’in ağzına konmuş bir söz olarak görür. Nasa’i hadisleri, Sünni-Şii ayrışmasından sonra yazılmıştır; ancak Muhammed’in bunu gerçekten söyleyip söylemediğini ya da bu sözlerin daha sonra eklenip eklenmediğini bilemeyiz.
Mezar Azabı (Cehennem Değil)
Bir Yahudi kadının, insanların mezarda idrarla kendilerini kirlettikleri için işkence gördüklerini söylediği iddia edilmektedir. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1348, s. 217
Bir Yahudi kadın Muhammed’e, “Allah seni mezar azabından korusun” dedi. Bunun üzerine Muhammed, mezar azabından korunmak için dua etti. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1479, s. 281-282
Mezar azabı bir gerçektir. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1311, s. 199
Müslümanlar mezarlarında insanların yürüme seslerini duyarlar. Sunan Nesaî, cilt 2, hadis no. 2054-2055, s. 531-532
Şehitler hariç, tüm Müslümanlar mezarlarında Deccal’ın yargılanması gibi yargılanırlar. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 2057, s. 533
Yahudiler mezarlarında işkence görüyorlar. Sunan Nasa’i cilt 2, no. 2063, s. 535
Muhammed, mezar azabından sığınma diledi. Sunan Nesaî, cilt 2, no. 2065, s. 535; cilt 2, no. 2069, s. 537; cilt 2, no. 2071, s. 538
Müslümanlar da mezarlarında bir miktar azap çekeceklerdir. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 2066, s. 536
Bir Yahudi kadın, ya Muhammed’e ya da bir Müslüman erkeğe, mezarda yargılanacaklarını söyledi. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 2068, s. 537
Muhammed, mezarlarında işkence gören iki ölü kişinin sesini duymuştur. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 2072A, cilt 2, no. 2072B, s. 539
Melekler, Şeytanlar ve İblis
Melekler sarımsak ve soğanı sevmezler. Sunan Nasa’i cilt 1, no. 710, s. 447
Görünüşe göre Allah, meleklerin duaları kendisine ulaştırmasıyla duaları işitir. Sunan Nasa’i cilt 2, no. 888, s. 6; cilt 2, no. 904, s. 13-14
Muhammed, başkalarının göremediği şeytanları görebildiğini iddia etmiştir. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 818, s. 496-497
Şeytan, geceleri bir kişinin burnunda geçirir. Sunan Nasa’i, cilt 1, no. 91, s. 167
Namaz ezanı okunduğunda şeytan osurur. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1256, s. 169. Hangi saat diliminden (Mekke saati mi yoksa yerel saat mi) bahsedildiği veya şeytanın sürekli olarak dünya çapında dolaşıp dolaşmadığı belirtilmemiştir.
Şeytan, geceleri namaz kılmaz bir kişinin kulaklarına işer. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1611, 1612, s. 360
Şeytan, geceleri bir erkeğin başının arkasına üç düğüm atar. Adam uyanıp abdest aldığında vb. bu düğümler çözülür. Sunan Nasa’i, cilt 2, no. 1610, s. 360
Kur’an’daki Farklılıklar
Hatırlanacak bir olay: Aişe’nin azatlı kölesi Ebu Yunus, Aişe için bir Kur’an nüshasını yazmıştı. Bu nüsha, 2. sure 208. ayette bir miktar farklılık gösteriyordu. “Aişe’nin azatlı kölesi Ebu Yunus şöyle dedi: 'A’isha (Allah ondan razı olsun) bana kendisi için bir Kur’an nüshesi yazmamı emretti ve şöyle dedi: 'Şu ayete geldiğinde: “Namazları ve ortadaki namazı yerine getirin” (2:208) bana haber ver;’ ben de o ayete geldiğimde ona haber verdim ve o bana (şöyle) dikte etti: “Namazı, ortadaki namazı ve öğleden sonra namazını yerine getirin ve Allah’a tam bir itaatle ayağa kalkın.” Aişe (Allah ondan razı olsun) şöyle dedi: “Ben bunu Allah’ın Resulü’nden (Allah’ın selamı ve selameti onun üzerine olsun) böyle duydum.” Sunan Nesaî, cilt 1, no. 475, s. 340-341
Çeşitli
Bazı Müslümanlara deve idrarını içmeleri söylendi; onlar dinden döndüler ve çobanı öldürdüler. Muhammed, onların ellerini ve ayaklarını kestirip gözlerini yaklattı. Sunan Nesaî, cilt 1, no. 308-309, s. 255-256
Melekler, içinde resim, köpek veya junubi (cinsel ilişki nedeniyle kirlenmiş kişi) bulunan bir eve girmezler. Sunan Nasa’i cilt 1, no. 264, s. 240
Hristiyan Bir Bakış Açısı
Bazı Batılı Müslümanlar şeriat hukukunun yukarıda bahsedilen yönlerini biraz tuhaf bulabilirken, diğer Müslümanlar bunu okuduğunda hiç de tuhaf bir şey görmezler. Hıristiyanlar ise yukarıdakileri oldukça tuhaf bulurlar, ancak belki de Müslümanların düşündüğünden farklı nedenlerle.
Hıristiyanlar, Tanrı’nın her şeyden önce kalbimizle ilgilendiğini bilir. Eğer O’na içtenlikle kalbimizi açarsak, Tanrı ayaklarımızın ne kadar açık durduğunu umursamaz! Ancak O’nu içtenlikle aramıyorsak, dünyadaki en doğru duruşun bile hiçbir önemi kalmaz. Nesaî, önemsiz ayrıntılara odaklanıp asıl önemli olanı gözden kaçıran tek kişi değildir. Diğer hadislerde de sanki önemli olan kalp değil de namazın teknik ayrıntılarıymış gibi, bu konuyla ilgili sayısız sayfa yer almaktadır. Nasa’i’de Müslümanlara günahlarının affedilmesi için camiye gitmeleri söylenir ve imamdan önce başlarını kaldırırlarsa Allah’ın başlarını eşek başlarına dönüştüreceği konusunda uyarılırlar. Ancak Nasa’i’nin hiçbir yerinde Tanrı’yı sevmekten ya da O’nunla vakit geçirmek istediği için dua etmekten bahsedildiğini görmedim.
Sadece Nesaî’de değil, hadislerde de rahatsız edici olan bir başka husus, Yaratıcı olan Allah’a karşı saygısızlıktır. Evet, şu anda günahkârız, ancak Allah çöp yaratmaz ve düşüşten önce bizi başlangıçta iyi yaratmıştır. Kadınları ya da adet dönemlerini “kirli” olarak nitelemek, erkekleri ve kadınları yaratan ve her ikisini de “iyi” olarak nitelendiren O’na hakaret etmektir. Tanrı cinsel bir varlık değildir ve hem kadınlar hem de erkekler Tanrı’nın suretindedir.
Üç tür insan vardır: sadece bu dünyayı arayanlar, bir dini takip etmeye çalışanlar (buna birçok Müslüman da dahildir) ve Tanrı’yı takip etmeye çalışanlar. Tanrı’yı takip etmenin yerine kaç kuralı uygulayabileceğinize odaklanmak yerine, Tanrı’yı takip etmeye çalışın ve tüm hayatınızı, Kurtarıcınız ve Rabbiniz olarak O’nu memnun etmek için yaşayın. Kurallar, kuralların sınırları içinde kaldığınız sürece istediğiniz her şeyi yapabileceğinizi ima eder. Ancak Kutsal Kitap, yazılı kuralların eski yolunda değil, Ruh’un yeni yolunda yaşadığımızı söyler. Evet, Tanrı’nın emirlerine itaat etmek isteriz; ancak kesin ve katı kurallar olmasa bile, Tanrı’nın sevgisi nedeniyle O’nu memnun etmek isteriz. “İsa benden ne yapmamı isterdi?” diye sormak isteriz. “Kurallar dahilinde istediğimi yaparım” şeklindeki eski yaşam tarzına geri dönmeyin; ancak kurallarınız da dahil olmak üzere tüm hayatınızı Tanrı’ya teslim ederek gerçek sevinci tadabilirsiniz.
Kaynakça
Kutsal Kur’an: Anlamlarının İngilizce Çevirisi ve Tefsiri. Çeviren: 'Abdullah Yusuf 'Ali. Gözden geçirilmiş ve düzenlenmiş: İslam Araştırmaları, Fetva, Davet ve Rehberlik Başkanlığı. Kral Fahd Kutsal Kur’an Basım Kompleksi. (tarih yok)
Buhari Sahih Buhari. (Muhammed Muhsin Khan tarafından çevrilmiş, al Maktabat Al Salafiat Al Madinato Al Monawart tarafından yayınlanmıştır. (tarih yok) (9 cilt)
İmam Müslim’in Sahih Müslim’i. 'Abdul Hamid Siddiqi tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Uluslararası İslam Yayınevi. (tarih yok)
Sunan Nesaî, Muhammed İkbal Siddiqi tarafından İngilizceye çevrilmiştir. Kazi Yayınları. 1999
NIV Çalışma İncil’i: Yeni Uluslararası Versiyon, Zondervan İncil Yayıncıları. 1985.
Daha fazla bilgi için www.MuslimHope.com adresine başvurun