Haziran 2026
Şunu bir hayal edin: Dindar bir Müslüman gezgin camiye girer ve çok sayıda hayvan ile saman fark eder. Namazına başlarken, yüksek sesli, kaba bir sesin kendisine “Anırma, yem sana gelecek” dediğini duyar. Bu ses, aynı mezhepten birine ait olabilir; zira bu kişiler, Cuma namazı sırasında Jabala [Müslüman] köyüne sinsi bir saldırı düzenlediklerinde, “Ali’den başka Tanrı yok, Muhammed’den başka peçe yok ve Salman’dan başka kapı yok” diye bağırarak erkekleri katletmiş ve camileri meyhanelere çevirmişlerdi — evet, şarap meyhanelerine! Bu adamlar kimdir ve Hıristiyanlara, Yahudilere ve Müslüman kardeşlerine saldırdıklarında gerçekten Müslüman mıydılar? Bu “Müslümanlar”, birçok Şii ve bazı Sünniler tarafından gerçek Müslümanlar olarak kabul edilmektedir. Ancak “Müslüman” kelimesi tırnak içinde verilmiştir, çünkü bu insanlar çok sayıda Müslüman tarafından İslam’ın dışında kalan sapkınlar (Ghali) olarak görülmektedir.
Bu insanlar kimdir? Aşağıdakilerin ortak noktası nedir: zulüm gören bir halk, vahşi haydutlar ve pille çalışan bir elektrikli mesih. En yüce tezahürü Muhammed, Ali ve Salman el-Farisi olan “Üçlü Birlik”e inanan kimdir? Bu makalenin amacı, hem Müslümanlara hem de gayrimüslimlere İslam dünyasına dair farklı bir bakış açısı sunmak, Müslümanlar hakkındaki klişeleri yıkmak ve belki de Alevilerin tuhaf yaşam tarzlarına kısa bir bakış atarak, üzerinde derinlemesine düşünülmesi gereken bazı hususlar bulmanızı sağlamaktır. Tüm bu soruları cevaplayacağız, ancak bunu yapabilmek için geçmişe dönüp kökenleri hakkında birkaç şeyi anlamamız gerekiyor.
Alevi Halkının Kökeni
Aslında Alevi halkının kökeni konusunda büyük bir fikir ayrılığı vardır. Günümüzde 'Alawi (Ali’nin takipçisi) adını tercih etseler de, eskiden Nusayriler olarak adlandırılırlardı. Bazıları, Nusayrilerin, Romalı tarihçi Pliny’nin “Tarih” adlı eserinin 5:23 bölümünde bahsettiği Suriye’deki Nazerini’nin torunları olduğunu düşünmektedir. Aleviler, bir kısmı Suriye’nin kuzeybatısında yerli olan, diğerleri ise 12. yüzyılda Irak’tan göç eden çeşitli kabilelerden oluşmaktadır. 1516 yılında, Osmanlı İmparatoru I. Selim “Korkunç”, Sünni dini liderlerin onayıyla çoğunluğu Alevi Şiilerden oluşan 9.400’den fazla kişiyi katletti. Suriye’nin kuzeydoğusundaki Alevi topraklarına çok sayıda Türk yerleştirdi, ancak zamanla bunların birçoğu da Alevilere katıldı.
Aleviler, önce “Alevi Devleti” olarak adlandırılan, daha sonra 1920-1936 yılları arasında adı “Lazkiye Sancağı” olarak değiştirilen kendi devletlerini kurmaya çalıştılar. Bugün 3,5 milyona varan bir Alevi nüfusu bulunmaktadır ve bu topluluk 2011 yılına kadar Suriye’yi kontrol ediyordu.
Dinlerinin Tarihi
Kendi ifadelerine göre, bu Şii grup Tanrı’dan gelmiştir ve dinleri, Muhammed ile Ali’nin öğrettiklerinden ibarettir. Dürzi Kateşizmi’nin 44. sorusuna göre, Dürzilerden ayrılmalarının nedeni Ali’ye tapınmalarıydı; oysa aslında Dürziler için görünür Tanrı olan Lord el-Hakim’e (M.S. 996-1021) tapınmaları gerekirdi.
Patrick Seale’in Asad: The Struggle for the Middle East (Asad: Ortadoğu Mücadelesi) adlı kitabında (Univ. of Ca. Press, 1968, s. 8) şöyle belirtilmektedir: “Dürziler ve İsmaililer gibi ilgili mezhepler gibi, Nusayriler de bin yıl önce İslam dünyasını kasıp kavuran Şii ayaklanmasının kalıntılarıydı. Onlar, çekilen bir gelgitin geride bıraktığı adalardı.”
Bazıları, Alevilerin öğretilerinin kaynağını, kendisini “Hakikat Kapısı” (Bab) olarak adlandıran Muhammed ibn Nusayr an-Namiri’ye (M.S. 850 civarı) dayandırır. Bu öğretiler, görünüşe göre Hüseyin ibn Hamdan el-Khasabi’nin (M.S. 970 civarı) öğretileri aracılığıyla gelişmiştir. Şiiler iktidarı kaybettiğinde Aleviler, Haçlılar, Memlükler ve Osmanlılar tarafından katledildi; ayrıca Aleviler kendi aralarında da çatıştılar. Bir yan not olarak, Fas’ta Sünni bir Alevi hanedanı vardı, ancak bununla bir ilgisi yoktur.
Alevi Dini Üzerine Anlaşmazlık
Aleviler, Onikici Şiilerin bir koludur. 1971’de Alevi Hafız Esad’ın Suriye’de iktidarı ele geçirmesinin ardından, 1974 yılında Lübnanlı Onikici Şiî lider İmam el-Sadr tarafından meşru Müslümanlar olarak tanındılar. Oğlu Beşar da aynı şekilde bir Alevidir. Ali’nin ilahlaştırılmasına inanan başka, daha küçük gruplar da vardır ve bu gruplar Alevilerle birlikte “Alevi” olarak adlandırılır.
Ortodoks Müslüman alim ve Vahhabiliğin kurucusu İbn Teymiyye (ö. 1328), Alevilere karşı oldukça sert bir dille bir fetva (hukuki hüküm) yayınladı. Onların güvenilmez olduğunu belirterek, “Hıristiyanlar ve Yahudilerden daha büyük kafirler… hatta putperestlerden bile daha büyükler” dedi. Tövbe etmedikleri sürece mallarına el konulmasının ve kanlarının akıtılmasının caiz olduğunu belirterek, onlara karşı cihat yapılmasına izin verdi. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi için bkz. The Encyclopedia of Islam New Edition 1995, cilt 8, s. 146-148.
1097 yılında Haçlılar ilk başta bir grup Nusayri’yi katletti; ancak onların gerçek Müslüman olmadıklarını öğrendiklerinde, Haçlılar onlara hoşgörü gösterdi ve hatta İsmaililerle mücadelelerinde onlara yardım etti. 1120 yılında Kürtler ve İsmaili Müslümanlar 25.000 Nusayriyi mağlup ettiler, ancak 1123’te Nusayriler, saflarından ayrılan bazı İsmaililerin yardımıyla Kürtleri yendiler. 1291’de Alevi ve İsmaili liderler, birleşmeye çalışmak üzere 'Ana’da bir araya geldiler, ancak bu girişim başarısızlıkla sonuçlandı (aynı eser, s. 147). Mısırlı (Müslüman) Memlük hükümdarları, 1260’tan 1518’e kadar onlara zulmetti. Osmanlılar 1516’dan itibaren Suriye’yi ele geçirdiklerinde, Alevileri de zulüm altına aldılar. 1832’de, Nusayriler İsmaili köyü Masyaf’a saldırdıktan sonra, Şam Paşası onlarla savaşmak üzere binlerce asker gönderdi. 1870 ve 1877 yıllarında da zulüm gördüler. Fransızlar, 1918-1922 yılları arasınd ’daki Alevi topraklarını kontrol altına aldı. 27 Nisan 1924’te Aleviler Hristiyan rahibeleri katlettikten sonra, Fransızlar daha fazla Alevi’yi öldürdü. Sliman Murshad liderliğinde birçok Alevi, 1946’da Sliman asılana kadar Milliyetçi Suriye birliklerine karşı savaştı. Aleviler bugün Suriye nüfusunun %8-12’sini oluşturmaktadır. Doğu Suriye’deki Lazkiye bölgelerinde ve Türkiye’nin güneyindeki küçük bir bölgede nüfusun %65’ini oluşturmaktadırlar.
Hafız Esad iktidara geldikten sonra, Sünni Müslüman Kardeşler (İhvan) 26 Haziran 1980’de Esad’ı neredeyse suikasta kurban ediyordu. İhvan üyelerinin çoğu Hama kasabasında bulunuyordu ve hükümet onları cezalandırmak için 500 Suriyeli asker gönderdi. İhvan, bu askerlerin hepsini öldürdü. Hama’daki tüm camilerden, Esad’a karşı yürütülen gerilla savaşının bittiği, artık İhvan’ı açıkça destekleme ve “kafirleri” kovma zamanının geldiği duyuruldu. Hama’nın sokakları tanklar için çok dardı, bu yüzden Esad’ın kardeşi topçu birliklerine kasabayı yerle bir etmelerini emretti ve ardından geri kalan herkesi öldürmek üzere askerleri içeri gönderdi. 20.000 ile 38.000 arasında insan öldürüldü. Bir Alevi bana, Esad’ın kardeşinin bu olay nedeniyle Suriye’den sınır dışı edildiğini söyledi. Ancak Suriye, bundan sonraki otuz yılı aşkın süre boyunca Sünni kutsal savaşçılarla herhangi bir sorun yaşamadı.
Özet: Alevi olmayan Müslümanlar, Alevilerin gerçek Müslüman olup olmadığı konusunda tam bir fikir birliği içinde değildir. Aleviler, İslam’ın temel öğretilerini takip ettiklerini iddia ederler, ancak yorumlamada bariz bir şekilde büyük farklılıklar vardır. Benzer şekilde, tüm Müslümanlar İsa’nın öğretilerini takip ettiklerini iddia ederler, ancak çok azı bu öğretileri okumuş ve Barış Prensi (yani İsa) ile İslam arasındaki içsel çelişkilerin farkındadır. Birçok Müslüman, Alevileri Hıristiyanlar ve Yahudilerden bile daha fazla Muhammed’in öğretilerinden uzaklaşmış bir “ghulat” (sapkın mezhep) olarak görürken, bazıları da İsa’nın öğretileri açısından İslam’ı bir “ghulat” olarak değerlendirebilir.
Ancak Alevilerin, Sünnilerin hataları ya da aralarındaki farklılıklar, Hıristiyanlar, Yahudiler veya Dürzilerle olan farklılıklar ne olursa olsun, din farklılığı nedeniyle herhangi birini öldürmemiz yanlıştır.
Alevi İslam’ının İnançları
Gizlilik: Aleviler, iç öğretilerini ve ritüellerini, bir bakıma masonlar veya Mormonlar gibi gizli tutmaya çalışmışlardır. Ritüellerinden biri, şarap içmeyi de içeren bir “ ” komünyonudur. Katolikler gibi, şarabın tanrı olan Allah’a dönüştüğüne inanırlar.
İslam’ın Beş Şartı: İman, namaz, zekat, hac ve Ramazan ayında oruç tutmak, sadece semboller olarak kabul edilir ve bunları uygulamaya gerek yoktur. Onların iki şartı daha vardır:
Cihad, yani kutsal mücadele/savaş, Hariciler tarafından altıncı şart olarak da kabul edilirdi.
Ali’ye (Waliya olarak adlandırılır) tapınma, yedinci şarttır. Bu, sadece Ali’ye bağlılığı değil, aynı zamanda Ali’nin düşmanlarına karşı mücadeleyi de içerir. 1995 tarihli İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı, cilt 8, s. 147’de şöyle denmektedir: “Ghulat olarak Nusayriyye, Ali b. Ebu Talib’i yüce ve ebedi Tanrı (el-ilah el-a’zam, el-kadim el-azal) olarak yüceltir.”
Bir “Üçlü”: Neredeyse tüm Şiiler (Zaydiler hariç), Muhammed’in damadı Ali’nin meşru ilk halife olduğuna inanır. Ancak Aleviler daha da ileri giderek Ali’nin Allah’ın “Üçlü”sünün bir tezahürü olduğuna inanırlar. Çoğu Müslüman herhangi bir Üçlü’yü reddeder. Diğer İsmaililer gibi, Allah en az yedi kez üçlü bir şekilde tezahür etmiştir. Son tezahür, Muhammed, Ali ve Saliman el-Farisi’ydi. “el-Farisi”, “Farslı” anlamına gelir. Saliman, Hendek Savaşı’nda Medine’nin bir kısmının etrafına büyük bir hendek kazılmasını öneren kişiydi.
Yedi Döngü: Aleviler, Allah’ın üçer parçadan oluşan yedi döngü halinde tezahür ettiğine inanırlar.
| İsim / Peçe / Gizli (İsm) | Açıklanmış / Öz (Ma’na) | Kapı (Bab) |
|---|---|---|
| Adem | Habil | ? |
| Nuh | Set | ? |
| Yakup | Yusuf | ? |
| Musa | Yeşu | ? |
| Süleyman | Asaf/’Asaf | ? |
| İsa | Petrus | ? |
| Muhammed | Ali | Seliman el-Farisi |
| ? | 10 İmam | ? |
| ? | 11. İmam | Muhammed b. Nusayr |
Nuh ile Set'in, aralarında bin yıldan fazla bir zaman farkı olmasına rağmen bir arada yer aldıklarına dikkat edin.
Reenkarnasyon (nasukkiyya): Ali’yi inkar edenler, hayvanlara reenkarne edilerek cezalandırılacaktır. 1995 tarihli İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı, cilt 8, s. 147’de, Nusayriler’in ruhlarının Tanrı’yı öven ışıklar olduğuna, ancak daha sonra O’nun ilahiliğine itiraz ederek isyan ettiklerine inandıkları belirtilmektedir. O zamandan beri ruhları yeryüzüne sürülmüş olup, burada birçok kez reenkarne olacaklardır; oysa seçilmemiş olanlar sonsuza dek reenkarne olurlar.
Camiye gitmek çoğu Alevi için önemli değildir. Ancak Şam’daki ünlü Emevi Camii’nde törenler düzenlerler.
Bayramlar: Hem Sünniler hem de Şiiler gibi, onlar da Kurban Bayramı’nı (İd el-Azha) kutlarlar. Diğer Şiiler gibi, İdr-i Fitr, İdr-i Kabir ve Aşure bayramlarını da kutlarlar. Ayrıca Noel ve Epifani’yi de kutlarlar. Zerdüştlerin Yeni Yılı olan Nevruz’u da kutlarlar. Diğer Şiiler de bu bayramı kutlarlar ve bu günün, Muhammed’in halifeliği Ali’ye devrettiği gün olduğunu öğretirler.
Astroloji: Muhammed astrolojiye karşı çıkmış olsa da, Aleviler astrolojiyi kullanır; belki de bu konuda Zerdüştlerden etkilenmişlerdir. Onlar, Samanyolu’ndaki yıldızların aslında inananların tanrılaştırılmış ruhları olduğuna inanırlar. ““Ma’na’nın kimliğini fark eden kişi kurtulur ve metempsikozdan [reenkarnasyondan] kaçabilir; bedeninden kurtulan ve bir yıldıza dönüşen ruhu, yedi gökyüzünü aşarak nihai hedefe (ghaya), yani ilahi ışığın tefekkürüne (my’ayana) ulaşmak üzere yolculuğuna devam eder.” (İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı 1995, cilt 8, s. 148)
Eski Nusayri teolojisine göre kadınların ruhu yoktur ve reenkarnasyona uğramazlar. İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı şöyle devam eder: “Kadınlar şeytanların günahlarından doğdukları için bundan hariç tutulurlar; bu nedenle erkeklerin haklarına ortak olma hakkına sahip değildirler (Süleyman, Bakura, 61).” Bu da, cehennemin sakinlerinin çoğunluğunun kadınlar olduğunu öğreten Muhammed’in öğretilerinden belirgin bir şekilde farklıdır (Buhari, cilt 2, kitap 18, bölüm 9, no. 161, s. 91-92; cilt 1, kitap 6, bölüm 8, no. 301, s. 181 ve cilt 1, kitap 2, bölüm 21, no. 28, s. 29). Ancak günümüzde bir Alevi bana, bugün aslında kadınların da ruhu olduğuna inandıklarını söyledi.
Şarap: Suriye’deki Aleviler şarap içer. National Geographic dergisinde, geleneksel Arap kıyafetleri giymiş iki Suriyeli erkeğin birlikte şarap içtiği bir fotoğraf yer almaktadır. Ancak bir Alevi bana, sarhoş olmaya inanmadıklarını söyledi.
Alevi Mezhepleri
Aleviler kendileri beş mezhebe ayrılır: Güneş Mezhebi (Şemsiyye), Ay Mezhebi (Kamari), Mesihleri Süleyman Murshid/Murshad’ın adını taşıyan Murshidler, Haidariyye ve Ghaibiyye. Hepsi Alevi “temel ilkeleri” üzerinde hemfikirdir; ancak Tanrı’nın ilahi tezahürü Ali ibn Ebi/Ebu Talib yeryüzünden ayrıldığında, Güneş ve Ay mezhepleri onun şu anda Güneş’te mi yoksa Ay’da mı yaşadığı konusunda fikir ayrılığına düşer. Ay Mezhebi, altı Alevi kabilesinden oluşur. Alevilerin çoğunluğu, ebeveynlerinin ve kabilelerinin mensup olduğu dini mezhebe mensuptur. Ancak, muhtemelen dünyadaki insanların çoğunluğu, sırf aile geleneği olduğu için bir dine mensuptur. Günümüzde pek çok insan bir gelenek arıyor; peki kaçı Gerçek Tanrı’yı arıyor?
Sliman Murshad, Elektrikli Mesih
Sliman Murshad, 1900’den önce bir tarihte doğdu. Kendisini Mesih ilan etti; pek çok Alevi onu takip etti, ancak pek çoğunun takip etmediğini de belirtmek gerekir; ayrıca onun inançları tüm Alevileri temsil etmez. Muhammed gibi, Sliman’ın da epileptik nöbetlere benzeyen belirtileri vardı. Muhammed gibi, takipçileri onun da mucizeler gerçekleştirdiğini iddia ediyordu. Örneğin, çamurdan bir duvara gizlice yiyecek gömerdi ve duvara sertçe vurduğunda, köylülerin yemesi için yiyecekler ortaya çıkardı. Bacakları karanlıkta parlıyordu, çünkü bacaklarını fosforla boyamıştı. O, taşıdığı küçük bir bataryaya bağlı ışıklar kullandığı için, kelimenin tam anlamıyla parladığında fosfor da parlıyordu. Suriye’deki hükümetine karşı bir isyan başlattı; Fransızlar tarafından bir ölçüde destek gördü ve Suriyeliler sonunda onu 1949’da idam etti.
En ilginç olanı ise, Sliman’a dava açan ve onun herhangi bir Mesih olduğuna inanmayan bazı kişiler bile, 'Alevi özerkliği’ davasını savunduğu için onun öldürülmesine üzüldüler. Her neyse, o dönemden sonra pek çok Alevi, orduya ve Suriye Baas Partisi’ne katıldı. (Irak Baas Partisi Alevi değildir.) 1971’de Hafız Esad Suriye Cumhurbaşkanı oldu ve bugün oğlu Beşar ülkeyi yönetiyor.
Sizin dininiz gerçek mi, yoksa devam edebilmesi için “piller”e mi ihtiyaç duyuyor? İsa şöyle dedi: “Ben dünyanın ışığıyım” (Yuhanna8:12 ). Tıpkı böceklerin güneşe doğru uçmaları gerekirken böcek ışıklarına uçup ölmeleri gibi, insanların ruhları da Tanrı’nın gerçek ışığını aramaları gerekirken fosfor ve pillere ihtiyaç duyan “böcek ışığını” aradıklarında cehenneme giderler.
Eğer hayatta kalmak ve coşku dolu kalmak için desteklere, zorlamaya veya geleneklere ihtiyaç duyan dinlerden bıktıysanız, bizi dönüştüren İsa’ya bakın. Ritüel dinin tüm ince hukuki ayrıntılarına dair uzun yorum kitaplarına veya hadislere ihtiyacınız yoktur; Tanrı’ya ihtiyacınız varken bunlar da böcek ışıklarıdır. Tanrı, sözünün bozulmasına izin vermez ve eğer buna inanıyorsanız, o zaman Tanrı’nın sözüne, yani İncil’e güvenin.
“Alevi İnancının” Cazibesi
İnsanlar neden 'Alevi Müslüman’ olurlar? Bazıları bunun, kişinin Müslüman olmasının (buna Müslüman toplumda sağladığı avantajlarla birlikte) tüm ritüelleri yerine getirmek ve camiye sık sık gitmek zorunda kalmamasını sağladığı için olduğunu düşünebilir. Alkol (ancak sarhoş olmamak şartıyla) bir 'Alevi Müslüman’ için sorun değildir. Ancak bunun ötesinde başka şeyler de vardır.
Ortodoks İslam’da Allah neredeyse bilinemez. Sünni İslam’da, Allah’ı memnun eden ve hoşnutsuz kılan her şeyi bilmek istiyorsanız, hadislerde muhafaza edilen geleneklerde (Sünnet) yazılı olduğu üzere Muhammed’in yaptığı her şeyi “dolaylı olarak gözlemlersiniz”. Hadisler bir anlamda Kuran’dan daha etkilidir, çünkü tüm o ciltlerde çok daha fazla ayrıntı yer almaktadır. Şii İslam’ın da Ca’fer ve diğerlerinden gelen kendi öğretileri vardır, ancak pratikte imamların sözünü dinlerler. Aleviler, Muhammed’ ’i ve Ali’ye büyük saygı duyarlar ve bu nedenle onlara Allah olarak tapınırlar. Aleviler Tanrı’yı tanımak isterler ve bunu, Muhammed, Ali ve Selman el-Farisi’yi bir Üçlü Birlik olarak kabul ederek başarabileceklerini düşünürler. Bununla ilgili bir sorun, Muhammed ve Ali’nin hiçbir zaman Tanrı olduklarını, Tanrı ile bir olduklarını veya günahları bağışlayabileceklerini iddia etmemiş olmalarıdır. Onlar hiçbir zaman kendilerine tapınılmasını veya “Rab” unvanını kabul etmediler ya da başkalarının kendilerine Tanrı demesine izin vermediler.
Gerçek Tanrı, Eski Ahit’te tanınabilir. Eski Ahit, Tanrı’nın krallarla, yargıçlarla ve sıradan insanlarla nasıl etkileşimde bulunduğunu gösterir. Elbette, Yeni Ahit’te, İsa yeryüzüne geldiğinden beri Tanrı daha da tanınabilir hale gelmiştir.
İncil ile Karşılaştırma
Gizli öğretiler, Alevi dininin bir parçasıdır. Hristiyanlıkta ise yalnızca Tanrı’nın vahyi yoluyla bilinen derin gerçekler vardır. Ancak Tanrı, bizim bilmemizi istediği her şeyi açıklamıştır. Günümüzde Hıristiyanların öğrettiği hiçbir doktrin, deneyim veya uygulama, Hıristiyan olmayanların kolayca duyamayacağı veya okuyamayacağı bir şey değildir. Pavlus, Efesliler 3:9-10’da misyonunun “ve tüm zamanlar boyunca her şeyi yaratan Tanrı’da gizli tutulan bu sırrın idaresini herkese aydınlatmak” olduğunu söylemiştir. Onun amacı, şimdi kilise aracılığıyla Tanrı’nın çok yönlü bilgeliğinin duyurulmasıydı…
On Emir’in ilkinde başkalarına tapınmak açıkça yasaklanmıştır. “Ancak korkarım ki, tıpkı Havva’nın yılanın kurnazlığıyla aldatıldığı gibi, zihinleriniz de Mesih’e olan sade ve saf bağlılığınızdan saptırılabilir.” (2. Korintliler 11:3)
Reenkarnasyon: Kutsal Kitap, reenkarnasyonun yanlış olduğunu öğretir; İbraniler9:27 ’de insanın bir kez ölmeye mahkum olduğu belirtilir. 2. Samuel 12:23’te Davut, ölen bebeği hakkında şöyle demiştir: “Ben ona gideceğim, ama o bana dönmeyecek.” Reenkarnasyon mantıklı değildir, çünkü ölümden sonra hepimiz Cennet’e ya da Cehennem’e gideriz. Vaiz 11:3’te de “Ağaç nereye düşerse, orada kalır” denmektedir.
Astroloji, yani gelecekle ilgili tavsiyeler için gök cisimlerine güvenmek, Kutsal Kitap’ta Levililer19:26 ;22:27 ; Tesniye 18:11-14; 2. Krallar 17:16; 21:3,5; 2. Tarihler 33:3-6 ayetlerine göre yanlıştır.
Kadınlar: İncil’de erkekler ve kadınların farklı rolleri vardır. Ancak değer açısından Galatyalılar3:28 , Mesih İsa’da ne erkek ne de kadın olduğunu gösterir; tüm inananlar, Tanrı’nın çocukları olma ayrıcalığına sahiptir.
Şarap: Eski Ahit, şarap içmenin kabul edilebilir olduğunu gösterir, ancak Efesliler 5:18 bize sarhoş olmamamızı emreder. Aleviler şarap içer, ancak onların sarhoş olmaya inandıklarına dair elimde hiçbir kanıt yoktur.
Aleviler (ve diğer herkes) için Müjde
Tanrı, Düşüncelerimizden Daha Büyüktür: Aleviler, haklı olarak Tanrı’nın sadece “Allah”dan daha karmaşık olduğuna inanırlar; ancak Muhammed’i, Ali’yi ve Selim al-Farisi’yi Tanrı olarak taparlar. Muhammed’in kendisinin Tanrı olmadığını öğrettiği halde ona tapmaları, oysa yüzyıllar önce İsa ve ilk Hıristiyanlar İsa’nın Tanrı olduğunu öğretmiş olmalarına rağmen İsa’ya tapmamaları şaşırtıcıdır. İsa, yalnızca soyut bir anlamda Tanrı olduğunu göstermedi; aynı zamanda tapınılmayı kabul etti, yalnızca Tanrı’nın affedebileceği günahları bağışladı ve başkalarının da O’na Tanrı demesini kabul etti.
Tanrı Bizi Yarattı: Tanrı’nın insanları neden yarattığını hiç merak ettiniz mi? Kuran bu soruya doğrudan cevap vermez, ancak Kutsal Kitap bir dizi neden sunar.
• Biz, Tanrı’nın yüceliği için (Yeşaya 43:7; 62:3), O’nun övgüsünü duyurmak (Yeşaya 43:21) ve O’nun tanıkları olmak (Yeşaya 43:10) amacıyla yaratıldık.
• Tanrı bizi sever ve bizden hoşnut olur (Sefanya3:17 )
• Bir babanın çocuklarını sevdiği gibi (Malaki 1:6; 1. Yuhanna 3:1), Tanrı da bize değer verir. (Mezmurlar 8:4; Nahum 1:7; 1. Petrus 5:7)
• Tanrı, bizim O’nunla sonsuza dek yaşamamızı ister (Vahiy 21:3; 2 Korintliler 5:4)
• Sevinç kaynağımız (Filipililer 3:1) ve ışığımız Tanrı olacaktır (Vahiy21:23 -25; Yuhanna 1:5,7-9); bu, şarabı dört gözle beklemekten daha iyidir (Mezmurlar 4:7)
• Mesih İsa’da, işler yapmak üzere yaratıldık (Efesliler2:10 )
Bir amacımız var; dinin ya da başka hiçbir şeyin, amacımızı gerçekleştirmemizi engellemesine izin vermeyin.
İnsanlar Tanrı’nın Gerçeğinden kaçarlar: Ali’nin bugün güneşte yaşadığına inanan 'Alevi’leri ya da Ali’nin ayda yaşadığına inananları hor görmemiz için hiçbir nedenimiz yoktur; çünkü çoğu insan, bir zamanlar , gerçeği önemsemeden, sırf istedikleri için bir şeye inanmayı seçmemiş midir? İnsanlar sadece çılgın, uydurma doktrinlere inanmayı tercih etmekle kalmaz, aynı zamanda Tanrı’nın yolunun en iyi yol olduğuna da inanmak istemezler. Tanrı hakkındaki gerçeği bilen biri uyuşturucu kullanmaya, sarhoş olmaya, ahlaksız davranmaya ya da parayı put edinmeye karar verdiğinde, onun düşünce biçimi 'Aleviler’inkinden daha mı mantıklıdır? Hayır, Tanrı olmadan hepimiz aynı gemideyiz ve Tanrı sadece gerçeği açıklamakla kalmamalı, aynı zamanda insanları ona yönlendirmelidir; zira insanlar bu hayattaki aldatmacaların peşinden koşmaya çok meyillidir.
Tek bir yol vardır, o da Tanrı’nın yoludur: Hepimiz Tanrı’dan yüz çevirip kendi sevdiğimiz aldatmacaların peşinden gitmiş olsak da, Tanrı bizden umudunu kesmedi. Romalılar 5:10-11’de de belirtildiği gibi, biz hâlâ Tanrı’nın düşmanlarıyken, Tanrı Oğlu İsa Mesih’i bizim için ölmesi için gönderdi. Sıradan peygamberler öğretmeye geldiler; İsa ise diğer peygamberler gibi sadece öğretmekle kalmadı, günahlarımız için ölmeye geldi (Yuhanna1:29 ; 1. Timoteos 2:6; 1. Yuhanna 2:2). İsa, Yuhanna 14:6’da şöyle dedi: “Ben yol, gerçek ve yaşamım. Benden başka kimse Baba’ya gelemez.”
Tanrı’yı aramalıyız: İsa, Matta 7:7-12’de O’nu aramamız gerektiğini söyledi. Matta7:14 ’de şöyle eklenir: “Dar kapıdan girin. Çünkü yıkıma götüren kapı geniş, yol da geniştir; ve birçok kişi oradan girer. Ama yaşama götüren kapı küçüktür, yol da dardır; ve sadece az sayıda kişi onu bulur.”
İsa’yı Rab olarak itiraf etmeliyiz: “Ağzınla 'İsa Rab’dir’ diye itiraf edersen ve yüreğinde Tanrı’nın O’nu ölümden dirilttiğine inanırsan, kurtulacaksın. Çünkü yüreğinle iman edersin ve aklanırsın, ağzınla itiraf edersin ve kurtulursun. Kutsal Yazı’nın dediği gibidir: 'O’na iman eden hiç kimse utanç duymayacaktır.’ Çünkü Yahudi ile Yunan arasında bir ayrım yoktur: Herkesin Rabbi aynı Rab’dir ve O’nu çağıran herkese cömertçe verir; çünkü, 'Rab’bin adını çağıran herkes kurtulacaktır.’” (Romalılar 10:9-13)
Kaynakça ve İnternet Bağlantıları 6 Temmuz 2013 tarihi itibarıyla geçerlidir
İlk İslam Ansiklopedisi, cilt 6, s. 964-976. E.J. Brill, 1913-1936.
İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı, cilt 8, s. 146-149. E.J. Brill, 1995.
www.gospelcom.net/apologeticsindex/a21.html İslam ve Orta Doğu ile ilgili birçok sayfa içerir.
http://www.lexicorient.com/e.o/alawites.htm, Alevi inançları hakkında bilgi vermektedir.
Daha fazla bilgi için www.MuslimHope.com adresine başvurun.
“Aleviler ve Kadınlar” Konusunda Diğer Kaynaklar
Kısa İslam Ansiklopedisi, H.A.R. Gibb ve J.H. Kramers, E.J. Brill, s. 454
“Kozmogoni ve eskatoloji. Nusayriler’e göre, tarif edilemez ilahın hemen altında, ondan aşağıdaki hiyerarşiye göre yayılan göksel varlıkların (veya yıldızların) ruhani bir dünyası vardır: ism, bab ve diğer ahl al-maratib (ilk yedi sınıf); bu, 'büyük ışıklı dünya’dır ('alam kabir nurani); bu varlıklar aşağıya, buraya geldiklerinde, 'küçük ışıklı dünya’ya, yani düşmüş, yarı maddeleşmiş, mezarları olan bedenlere hapsolmuş varlıkları kademeli olarak cennete geri götürmek içindir; bu işlem onları canlandırır ve cennete geri getirerek ahl al-maratib’in son yedi sınıfını oluşturur (toplam 124.000’in 119.000’i = peygamberlerin geleneksel sayısı); ardından 'küçük karanlık dünya’ (zulmani) gelir; sönmüş ışıklar, lanetlenmeyle maddeleşmiş ruhlar (kumsan al-masukhiya), kadınların ve hayvanların bedenlerinde; ve son olarak, büyük ışıklı dünyanın tüm 'düşmanlarından’ (addad) oluşan 'büyük karanlık dünya’; şeytanlar; bunlar, öldürülen insanların ya da kesilen hayvanların, ölümden sonra hâlâ titremeye devam eden bedenlerinde sayısız dönüşümden geçtikten sonra, hareketsiz ya da pasif maddeye (dövülmüş metaller vb.) indirgenirler. Tıpkı düşüşün yedi aşamadan (ilahi tezahürlere dair şüpheler) geçmesi gibi, seçilmişlerin cennete dönüşü de ilahi yayılımların yedi döngüsünden ya da adwar’ından geçer.”
Yeni İslam Ansiklopedisi, Cyril Glassé. Rowman & Littlefield Publishers, Inc. 2008
“Benzer mezheplerde olduğu gibi, 'Alevilerin inanç ve uygulamaları son derece heteroklit [heterojen]tir ve gruptan gruba farklılık gösterir. Aleviler, 'kutsal kitap’larını oluşturan Kitab al-Majmu’ ('Derleme Kitabı’) adlı bir yazı derlemesine sahiptir ve bu derlemenin, diğer şeylerin yanı sıra, Aristoteles’in Nikomakhos’un Ahlak Felsefesi’nin bozulmuş bir versiyonundan alıntılar içerdiği söylenmektedir. Farsça fikirlerle dolu bir başka önemli kitap ise, Kitab al-Haft ash-sharif (“Asil Yedi Kitabı”) ya da Kitab al-Ashbar wa’l-Azilla, “Hayaletler ve Gölgeler Kitabı”dır; bu kitapta Tanrı, başlangıçta “ışık saçan bir gölge” yaratır ve ışık ruhların içinde hapsolur. … Samanyolu’nun, gerçek inananların tanrılaştırılmış ruhlarından oluştuğuna dair bir inanç vardır. Bu inançlarda Hristiyanlık unsurları da mevcuttur; Aleviler belirli Hristiyan isimlerini kullanır ve kendi tarzlarında bazı Hristiyan bayramlarını kutlarlar; khassah’ın (seçilmiş inisiyeler) dini ayinlerinde – geri kalanlar, “kutsal olmayan” olarak “ammah” olarak adlandırılır – ayin benzeri bir tören olan Quddas’ın yer aldığı, komünyon unsurlarının, özellikle şarabın kutsanması (kutsama olmasa bile) ve hatta “ebedi hayat” olan “beden ve kan”a atıfta bulunulduğu bildirilmektedir. … Alevi dini uygulamaları, yabancılara açık olmayan kendi ibadet mekanlarında gizlice gerçekleştirilir. Bu uygulamalar, aceminin mezhebin içsel bilgisine kademeli olarak yükseldiği aşamalı inisiyasyonları içerir; aynı zamanda acemi, aile klanlarının hakim olduğu topluluğun yönetici oligarşisine kabul edilebilir. Aleviler, kadınların ruhu olmadığına inanırlar (ki bu, İslam doktrinine tamamen aykırıdır). Dürziler gibi Aleviler de, muhtemelen reenkarnasyon yoluyla, sayılarının değişmediğine ve bu sayının 112.000 olduğuna inanırlar. (Benzer bir inanç, Kuzey Afrika’daki ve belki de başka yerlerdeki Sufiler arasında da görülür; yani İslam’da 'azizlerin’ sayısının başlangıcından günümüze kadar her zaman sabit olduğu inancı.)”
İslam Ansiklopedisi Yeni Baskı (11 cilt), 8. cilt. Editörler: C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs ve G. Lecomte. E.J. Brill 1995, s. 147-148
“Ghulat gibi, Nusayriyye de 'Ali b. Ebu Talib’i yüce ve ebedi Tanrı (al-ilah al-a’zam, al-kadim al-azal) olarak yüceltir. Nusayri doktrininin temeli, Gnostik nitelikte bir kozmogonidir (Sulayman, Bakura, 59-61; Halm, Gnosis, 298ff.). Zamanın başlangıcında, Nusayrilerin ruhları Tanrı’yı çevreleyen ve O’nu öven ışıklardı; daha sonra O’na isyan ederek O’nun ilahiliğine itiraz ettiler. O andan itibaren, göksel yüksekliklerden aşağı fırlatıldılar ve yeryüzüne sürüldüler; burada maddi bedenlere hapsedildiler ve metempsikoz [reenkarnasyon] cezasına çarptırıldılar (seçilmişler için geçici nasukhiyya, lanetlenmişler için ebedi nasukhiyya). Düşüşleri sırasında, yüce Tanrı onlara yedi kez görünür ve itaat etmelerini ister, ancak onlar reddeder. Her tezahüründe, “Öz” (ma’na) olarak adlandırılan Tanrı ’a, “Ad” (ism) adlı iki alt hipostaz eşlik eder; bu hipostazlara “Perdesi” (hidjab) ve “Kapısı” (bab) da denir. Dünyevi yaşamda bu üçlü sayısız örnekte ortaya çıkar: Ma’na, sırasıyla Habil, Set, Yusuf, Yeşu, Asaf, Aziz Petrus ve Ali b. Ebi Talib’te, ardından on birinci imam olan el-Hasan el-Askari’ye kadar imamlarda bedenlenir; dolayısıyla bunların hepsi ilahiliğin tezahürleridir. Ancak gerçek karakterleri, hidjab ya da ism’in (Adem, Nuh, Yakup, Musa, Süleyman, İsa ve Muhammed) varlığıyla örtülmüştür; her birine bir bab eşlik eder. İslam döneminin merkezi üçlüsü Ali (ma’na), Muhammed (ism, hidjab) ve Selman el-Farisi’dir (bab). … Ma’na’nın ilahiliğini tanıyan kişi kurtulur ve reenkarnasyondan kaçabilir; bedeninden kurtulan ve bir yıldıza dönüşen ruhu, yedi gökyüzünü aşarak nihai hedefe (ghaya), yani ilahi ışığın tefekkürüne (my’ayana) ulaşmak üzere yolculuğuna devam eder. Kadınlar, şeytanların günahlarından doğdukları için bundan dışlanırlar; bu nedenle erkeklerin ayinlerine katılma hakları yoktur (Süleyman, Bakura, 61).
Sulayman’a yapılan atıf, Sulayman Efendi’nin al-Bakura al-sulaymaniyya fi kashf asrar al-diyana al-nusayriyya adlı eserine aittir, Beyrut 1864;