"Kutsal Mescid'den, çevresi mübarek olan en uzak mescide, geceleyin kulunu yolculuğa çıkaran (Allah) 'a hamdolsun; bu, ona ayetlerimizden bazılarını göstermek içindi; çünkü O, (her şeyi) işiten ve gören O'dur."
Abdullah Yusuf 'Ali’nin çevirisine göre, “Gece Yolculuğu” olarak adlandırılan 17. Sura böyle başlar. Birçok Müslüman, mi’raj olarak da bilinen bu iddia edilen olayı, farklı derecelerde de olsa bilmektedir. Müslümanlar, 17:1 ayetini Kur’an’ın mucizevi doğruluğunun bir kanıtı olarak bile ileri sürmüşlerdir. Ortaya çıkan sorunların ve çelişkilerin, Kur’an’ın doğruluğunun aksini kanıtladığını dikkate almamış olabilirler.
Hristiyan, Yahudi veya Müslüman olmanız fark etmeksizin, dininizin ne öğrettiğini anlamak önemlidir. Hepimiz dinimizi kolaylıkla ve memnuniyetle savunabilmeliyiz. İsra ve Miraj öğretisini değerlendirirken, ilgili gerçekleri incelemeli ve gerçekte ne olduğuna inandığınızı belirlemelisiniz.
Eğer Muhammed, kendi döneminde doğaüstü bir şekilde Kudüs’teki bir camiyi ziyaret ettiyse, Muhammed hayattayken Kudüs’teki Tapınak Dağı’nda gerçekten bir Müslüman camisi var mıydı? Tapınak Dağı’nda bir Hıristiyan kilisesi ya da Yahudi sinagogu bile var mıydı? Ya da Kudüs’ün Pers işgali altında olduğu dönemde, Tapınak Dağı bölgesi, Britannica Ansiklopedisi ve Müslüman tarihçi el-Tabari’nin belirttiği gibi bir çöp sahası olarak mı kullanılıyordu?
Müslümanların Kudüs’ün “En Uzak Cami” Şehri Olduğu İddiası
Bazı sıra dışı Müslüman yorumlarına bakmadan önce, standart bir Müslüman yorumunu kısaca inceleyelim. Abdullah Yusuf 'Ali, 17. Sûre’nin girişinde şöyle der: “Bu sûre [17. Sûre], Kutsal Peygamber’in [Muhammed] gece yolculuğuyla başlar: O, bir gecede (Mekke’deki) Kutsal Cami’den (Kudüs’teki) En Uzak Cami’ye götürüldü ve Allah’ın bazı ayetleri kendisine gösterildi. Tefsircilerin çoğu bu Gece Yolculuğunu kelimenin tam anlamıyla kabul eder. Hadis literatürü bu Yolculuğun ayrıntılarını verir ve bu konunun incelenmesi, anlamının açıklığa kavuşturulmasına yardımcı olur. Peygamber Efendimiz önce Kudüs’teki ilk vahiylerin indirildiği yere götürüldü, ardından yedi gökyüzünden geçerek Yüce Arş’a kadar yükseltildi.”
Yusuf 'Ali’nin 2168 numaralı dipnotu. “En Uzak Cami, Kudüs’teki Moriah Tepesi üzerinde bulunan Süleyman Tapınağı’nın bulunduğu yeri ifade etmelidir; bu tepenin üzerinde ya da yakınında, Hadhrat 'Umar Camii olarak da bilinen Kaya Kubbesi yer almaktadır. Bu yapı ile En Uzak Cami (Mescid-ul-Aksa) olarak bilinen cami, H. 68 yılında Emir Abd-ul-Malik tarafından tamamlanmıştır. … ve M.S. 70 yılında İmparator Titus tarafından tamamen yerle bir edilmiştir.”
Farooq-i-Azam Malik’in 17. Sûre, 1. Ayet’in çevirisi. “Bir gece, kulunu (Muhammed’i) Meke’deki Mescid-ul-Haram’dan Kudüs’teki Mescid-ul-Aksa’ya götüren O’na hamdolsun; çevresini mübarek kıldık ki, ona ayetlerimizden bazılarını gösterelim; şüphesiz O, işiten ve gören O’dur.”
Hadislerin İngilizce çevirilerinde, Arapça’da “en uzak cami” anlamına gelen “el-Aksa” kelimesi varken, çoğu zaman “Kudüs” denmektedir.
Halife Ömer’e Soralım
Ömer’in ne yaptığını sorarak bu konuyu bir kez ve sonsuza kadar açıklığa kavuşturalım. Muhammed’in sahabesi ve Halife Ebu Bekir’in vefatından sonra tüm Müslümanların lideri olan Ömer, 17. Surede Kudüs’ün kastedildiğini biliyordu; zira M.S. 638’de Ömer, Kudüs’e girer girmez 17. Surenin başını okumuştu2.
Bu konuyu fazla uzattığım için özür dilerim, ancak Müslümanların çoğunluğunun görüşü, Surah 17’de Muhammed’in Kudüs’teki en uzak camiye gittiği yönündedir.
Cami için Zaman Çizelgesi
Temel sorun, gece yolculuğunun bir anakronizm içermesidir. Anakronizm şu şekilde tanımlanır: “Bir kişinin var olduğu ya da bir olayın, kronolojik, uygun veya tarihsel sıraya aykırı bir şekilde tasvir edilmesi.” Örneğin, 13. yüzyılda gerçekleşen bir savaşın gerçeklere dayalı tarihsel bir anlatısını okurken, hikayenin bir bölümünde jet uçakları geçiyorsa, hemen bir şeylerin yanlış olduğunu fark edersiniz! Böylesi bir anakronizm, söz konusu eseri anında sahte olarak nitelendirir.
Bu düşünceyi akılda tutarak, özellikle gece yolculuğuna bir göz atalım. Muhammed, gece yolculuğunu M.S. 617 ile 624 yılları arasında bir tarihte gerçekleştirdi.(3) Kuran’a göre, Muhammed bu sırada en uzak camiyi (El-Aksa) ziyaret etti. Ancak o dönemde Kudüs’te var olan hiçbir cami yoktu.
Kaya Kubbesi, 7. yüzyılın sonlarında Halife Abdülmalik tarafından inşa edildi; Ömer ise orijinal El-Aksa Camii’ni M.S. 637’den kısa bir süre sonra inşa etti (ancak El-Aksa’yı yeniden inşa eden Abdülmalik’ti). Peki Muhammed neresi ziyaret etti? Bunu daha ayrıntılı olarak inceleyelim.
Gece vakti kulunu [Muhammed] Mescid-i Haram’dan [Mekke] Mescid-i El-Aksa’ya [Kudüs?] götüren O’na hamdolsun.
Peki bu El-Aksa Camii tam olarak nerede? Daha da önemli soru şudur: 624 yılında El-Aksa Camii neredeydi? Bir Müslümanın cevaplaması gereken soru budur. Kudüs olabilir mi? Kanıtlar bunun mümkün olmadığını açıkça göstermektedir. Çünkü o dönemde Kudüs’te bir cami yoktu; ne Kur’an’da Kudüs’ten bahsediliyor, ne de Kudüs’te daha sonra inşa edilen camilerde bu “gece yolculuğu”ndan söz ediliyor!
Rüya Yolculuğu Zamanında Kudüs’te Cami Yoktu
638 yılının ilkbaharında Halife Ömer, o dönemin patrik olan Sophronius’un isteği üzerine Kudüs’e geldi. Ömer’in gelmesinin asıl nedeni, Sophronius’un uzun süren kuşatmanın ardından Kudüs’ü teslim etmeye hazır olmasıydı. Ancak Sophronius, yalnızca “ ” Halife Ömer’in kendisine teslim olacaktı.4 Unutmayın ki bu olay, gece yolculuğundan en az on dört yıl sonra ve Muhammed’in ölümünden altı yıl sonra meydana gelmiştir.
Kudüs’teki caminin bulunduğu yer, eskiden Yahudi Tapınağı’nın dikili olduğu yerdir. O dönemde burası bir çöp yığınıydı. Ömer, halka çöpleri temizlerken kendisine örnek olmalarını söyledi. el-Tabari, cilt 12, s. 195-196
Şimdi bir Müslüman, Muhammed’in hayatta olduğu dönemde Kudüs’te bir cami olduğunu düşündüğünü iddia etti. Daha fazla sorgulandığında, El-Aksa Camii’nin (Kaya Kubbesi değil) İsa’nın zamanından kalma, sadece kapıları kapalı halde orada duran bir cami olduğunu düşündüğünü söyledi. Ancak bu bir teori değil, sadece bir hayalden ibarettir; zira
a) Bunu destekleyecek hiçbir tarihsel kanıt yoktur
b) Bununla çelişen Müslüman tarihsel kanıtlar vardır ve
c) Zaten bu, Müslümanların sorununu çözmezdi; çünkü Roma İmparatoru Titus, M.S. 70 yılında Kudüs’ü tamamen yerle bir etmişti.
İbn-i Majah’ın 1. cilt, 4. kitap, 7. bölüm, 753 numaralı hadisi, s. 414’e göre Kudüs’teki El-Aksa Camii, Mekke’deki camiden 40 yıl sonra inşa edilmiştir.
Ömer, şehre eşlik edilerek getirildiğinde, Tapınak Dağı’na (daha sonra Kaya Kubbesi’nin inşa edileceği yer) götürülmesini istedi. Bölgenin bakımsız durumundan tiksindi. Namaz vakti geldiğinde, Hristiyan anıtlarından hiçbirinde namaz kılmayı reddetti; bunun yerine, yakındaki bir cadde olan Cardo Maximus’un merdivenlerinde namaz kıldı.5 Ömer neden camide namaz kılmadı? Cevap şudur: Çünkü orada henüz bir cami yoktu!
Hadisler ve İsra Meleği
“…Allah’ın Elçisi, Kudüs’e (ve ardından göklere) yaptığı İsra ve Mi’raj gecesinde bu manzarayı kendi gözleriyle gördü. Kur’an’da bahsedilen lanetli ağaç, Az-Zaqqun ağacıdır.” Buhari, cilt 8, kitap 78, bölüm 9, hadıs no. 610, s. 398
Câbir bin Abdullah, Allah’ın Elçisi’nin şöyle dediğini işittiğini rivayet etmiştir: “Kureyş halkı bana (yani İsra ve Mi’raj hikâyesine) inanmadığında, ben El-Hicr’de ayağa kalktım ve Allah Kudüs’ü gözlerimin önüne serdi; ben de oraya bakarken onlara onu tarif etmeye başladım.” Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 111, hadis no. 226, s. 142
Başka bir deyişle, Mekke halkı Muhammed’e inanmadı, bu yüzden Muhammed onlara Kudüs’ü tarif etti. Burada, Muhammed’in haklı olduğunun doğrulandığı ya da Mekke halkının bundan sonra Muhammed’e inandığı belirtilmiyor. Aslında, Mekke halkı ile Müslümanlar arasındaki tüm savaşlar bundan sonra gerçekleşti.
Bağımsız bir doğrulama olmaksızın bir hadisi alıntılamak, Mekke halkını ikna edemeyen bu “kanıt”ın pek bir anlamı yoktur.
İsra ve Miraç sırasında: Ben [Muhammed] ondan (yani Musa’dan) ayrıldığımda o ağladı. Biri ona, “Neden ağlıyorsun?” diye sordu. Musa, “Ağlıyorum çünkü benden sonra, takipçileri benim takipçilerimden daha fazla sayıda cennete girecek olan genç bir adam (peygamber olarak) gönderildi.” dedi. Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 41, no. 227, s. 146
İsra’da Beytü’l-Mağdis’ten Bahsedilmesi. Sunan Nesaî, cilt 1, kitap 5, bölüm 276, hadis no. 453, s. 329
“Ümmü Seleme, Allah’ın Resulü’nün (selam ona olsun) şöyle dediğini işittiğini aktardı: 'Kim Aksa Camii’nden Mescid-i Nesir’e doğru hac veya umre için ihram giyerse, önceki ve sonraki günahları bağışlanır ya da cennet garantisi verilir. Rivayet eden Abdullah, Peygamberimizin bu sözlerden hangisini söylediğinden emin olamadı...” Ebu Davud, cilt 2, kitap 4, bölüm 576, hadis no. 1737, s. 457
Kudüs’teki El-Aksa Camii, Mekke’deki camiden 40 yıl sonra inşa edilmiştir. İbn-i Majah, cilt 1, kitap 4, bölüm 7, hadıs no. 753, s. 414
Görüyoruz ki, Muhammed’in gece yolculuğunun Kudüs’te gerçekleştiği iddiası bir hata olmakla kalmıyor, aynı zamanda bu konudaki hadisler de Müslümanların bu gece yolculuğunu bir gerçek olarak kabul ettiklerini gösteriyor. Aşağıda gece yolculuğuyla ilgili bazı teoriler ve Hristiyanların bunlara verdiği yanıtlar yer almaktadır.
17. Sûre: Teoriler ve Yanıtlar
Teori 1: Tapınak Dağı’nda bir cami mi vardı?
Muhammed o yere gelmeden önce Kudüs’te bir cami vardı. Belki de bu cami, antik çağlardan beri Kudüs’te, ta Muhammed’in zamanına kadar, tahtalarla kapatılmış halde duruyordu.
Endonezce bir broşürde de olayın Tapınak Dağı’nda gerçekleştiği belirtilmektedir. Al.Khoiroot (Kakarta) tarafından yazılan ve 1427 H. 20 Rab. Akhir / 19 Mayıs 2006 tarihinde yayınlanan “İsra ve Miraj-ı Peygamber Muhammed (s.a.v.)” başlıklı broşürde, tıpkı Allah’ın mucizeler yaratabildiği gibi (Musa’nın denizi yararak geçmesi gibi), Müslümanların da imanlı insanlar olarak bu olayın gerçekten gerçekleştiğine inanmaları gerektiği belirtilmekte ve Surah 17:1’den alıntı yapılmaktadır. Broşürün 2. sayfasında, Muhammed’in “Masjidil Al Aqsho”nun şeklini doğru bir şekilde tarif ettiği iddia edilmektedir. Burada kastedilen El-Aksa Camii’dir; Kudüs ya da başka bir yer değildir. Oysa 3. sayfada, [daha sonraki dönemlere ait] El-Aksa Camii’nin henüz var olmadığı, oranın sadece Davud ve Süleyman’ın camisinin bulunduğu bir bahçe olduğu belirtilmektedir.
Yanıt 1: Bunun doğru olmadığını biliyoruz çünkü El-Aksa alanı Tapınak Dağı’ndadır ve Tapınak Dağı’nın tarihini iyi biliyoruz. Bir çöplük bahçe değildir ve o çöplükte cami, tapınak ya da başka bir ibadet yeri gibi hiçbir yapı bulunmamaktaydı.
1a) - Roma İmparatoru Titus, M.S. 70 yılında Tapınak Dağı’ndaki Yahudi Tapınağı’nı yerle bir etmiştir. Davut ve Süleyman, M.S. 70 yılında, Mesih’ten sonra, bir çöp yığınının ortasında, başka bir binanın kalıntıları üzerine cami inşa etmek için yeryüzüne geri dönmemiştir. Yusuf 'Ali bile, Titus’un M.S. 70 yılında Tapınak Dağı’ndaki binayı tamamen yerle bir ettiğini kabul etmektedir.
Yusuf 'Ali’nin 2168 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “En Uzak Cami, Kudüs’teki Moriah Tepesi’nde bulunan Süleyman Tapınağı’nın bulunduğu yeri ifade etmelidir; bu yerin üzerinde veya yakınında, Hadhrat 'Umar Camii olarak da bilinen Kaya Kubbesi bulunmaktadır. Bu yapı ve En Uzak Cami (Mescid-ül-Aksa) olarak bilinen cami, H. 68 [M.S. 687/688] yılında Emir 'Abd-ul-Malik tarafından tamamlanmıştır. … ve M.S. 70 yılında İmparator Titus tarafından tamamen yerle bir edilmiştir.”
1b) Ayrıca, M.S. 132’de “M.S. 132’deki Bar Kochba isyanının ardından, Yahudilerin yenilgisinin ardından Kudüs, Titus’un yıkımından daha kapsamlı bir şekilde tahrip edildi. Bölge sürülerek düzleştirildi ve kalıntıların üzerine (Aelius) Hadrianus’un onuruna adanmış yeni bir şehir olan Aelia Capitolina inşa edildi. … Tapınaklar Bacchus, Venüs ve Serapis’e adanmış ve eski kutsal alanın üzerine Jüpiter Capitolinus’a ait bir tapınak dikilmiştir.” Enyclopaedia Britannica (1956) cilt 13, s. 8.
1c) Halife Ömer, ilk El-Aksa Camii’ni M.S. 637/638’de inşa etti. Ömer, El-Tabari’nin 12. cildinin 195-196. sayfalarında, camiyi inşa etmeden önce enkazı temizleme konusunda halka kendi örneğini izlemelerini söyledi.
Teori 2. Tapınak Dağı’nda bir kilise mi, yoksa sinagog mu vardı?
Kudüs’te o bölgede bir kilise ya da sinagog vardı. Muhammed Asad, “Kur’an’ın Mesajı” (http://bismikaallahuma.org/Quran/Commentary/israa.htm) adlı tefsirinde, peygamberin sahabelerinin çoğunluğunun, Muhammed’in Süleyman Tapınağı’na fiziken gittiği görüşünde olduğunu belirtir; ancak azınlık bir görüşten de bahseder.
Yanıt 2: Bunun doğru olmadığını biliyoruz, çünkü orada bir çöp sahası vardı ve Ömer hiçbir kiliseyi veya Yahudi ibadethanesini yıkmamıştır.
2a) - Bu alanda, Muhammed’in zamanından önce de, Ömer’in M.S. 638’de gördüğü zamana kadar bir çöp sahası vardı. (Kimse, Muhammed’in bir camiyi çöp sahasıyla karıştırdığını iddia etmez.)
2b) - Ömer Kudüs’e girdiğinde, hiçbir Hıristiyan anıtını yıkmayacağına söz verdi.6
Ömer Kudüs’ün kontrolünü ele geçirdiğinde, Kudüs’teki hiçbir kiliseyi veya haçı yıkmayacağına söz verdi. el-Tabari, cilt 12, s. 191. Dolayısıyla caminin bulunduğu yerde bir kilise yoktu.
2c) - Ömer, M.S. 637/638 yılında El-Aksa adında ahşap bir cami inşa etti.
Sonuç: Ömer, Hristiyan veya Yahudi ibadethanelerini yıkmadan El-Aksa’da nasıl bir cami inşa edebilmiş olabilir?
Kudüs’teki caminin bulunduğu yer, eskiden Yahudi Tapınağı’nın bulunduğu yerdir. O dönemde burası bir çöp yığınıydı. Ömer, halka çöpleri temizlemek için kendisine örnek olmalarını söyledi. el-Tabari, cilt 12, s. 195-196
Ömer, Kudüs’e girer girmez 17. Sûre’nin başını okudu.
Ömer, [Kaya] Kubbesi’ne tapınmamaları gerektiğini söyledi; ancak el-Tabari, cilt 12, s. 195’te Kabe’ye tapınmaları emredildi.
Teori 3. Kudüs’te Farklı Bir Yer mi?
Muhammed’in gittiği yer Kudüs’te başka bir yerdi. Muhammed Kudüs’e gitti, ancak Tapınak Dağı’ndan farklı bir noktaya gitti. (Bu bir olasılıktır, ancak henüz bir Müslümanın bu teoriyi ortaya attığını duymadım.)
Yanıt 3: 17. Sûre’de sadece Kudüs denmemiştir, aksine El-Aksa denmiştir. Halife Ömer’den itibaren neredeyse tüm Müslümanlar, bunun Tapınak Dağı’nda olduğunu kabul ederler.
Kuran tercümanı Yusuf Ali’nin 2168 numaralı dipnotundan alıntı yapmak gerekirse: “En Uzak Cami, Kudüs’teki Moriah Tepesi’nde bulunan Süleyman Tapınağı’nın bulunduğu yeri ifade etmelidir; bu yerin üzerinde veya yakınında, Hadhrat Ömer Camii olarak da bilinen Kaya Kubbesi bulunmaktadır. Bu ve En Uzak Cami (Mescid-ul-Aksa) olarak bilinen cami…”
Teori 4: Farklı Bir Şehir mi?
Mecidin yeri, Muhammed’den önce Kudüs değil, başka bir şehirdi. Surah 17:1’de Kudüs şehri adıyla anılmamıştır, sadece “En Uzak Mescid”den söz edilmiştir. İşte bir Müslüman’ın bu konuda söyledikleri.
Şimdi Kuran’ın gerçek ifadesine bakalım. İslam’da Kudüs’ün orijinal adı Bayt Al-Maqdis, yani “Tapınağın Evi” idi; öyleyse neden Kuran bu terimi kullanmıyor? Alternatif olarak, o dönemde Kudüs’e “Ilya”7 veya “Aelia” deniyordu. Yine, Kur’an-ı Kerim neden bu terimi de açıkça kullanmıyor? Neden “Mescid-i Aksa” terimini kullanarak gizem yaratıyor? Belki de cevap, o dönemde en uzak ibadet yerinin Mekke’den sekiz mil uzaklıkta bulunan Al-Jiranah adlı küçük bir köy olmasıdır.8Kudüs’ün en uzak cami olduğunu gösteren hiçbir kanıt yoktur, oysa Al-Jiranah’ı işaret eden kanıtlar mevcuttur. En dikkat çekici olanı, bu kanıtların Kudüs’ten bahsetmenin anakronik doğasıdır; oysa gece yolculuğu sırasında Al-Jiranah’ta bir cami vardı.
Abdülmalik'in Kaya Kubbesi'ni inşa ederken 17:1 ayetini kazınmış ayetlerden biri olarak dahil etmesi mantıklı görünürdü. Oysa kazınmış ayetlerin tümü, İsa'nın Tanrı'nın ilahi enkarnasyonu olduğu iddiasını çürütmeye odaklanmaktadır. İsra Suresi'nin başlangıcının Kaya Kubbesi'nin bir yerinde yer alması son derece mantıklı görünür. Elbette bu, gece yolculuğu rivayetinin, İbrahim’in kayasını Muhammed’in göğe yükseldiği yer olarak Kudüs’e zaten yerleştirmiş olduğunu varsayar. Oysa nedense Kuran’dan ilgili bir ayet, Kubbet-üs-Sahra’nın hiçbir yerinde yer almamıştır. Yine, nedenini sormak zorunda kalıyoruz. Bu son gerçek tek başına kesin bir kanıt sunmasa da, Kudüs’ü işaret etmeyen bir başka destekleyici delildir.
Sonuç olarak şunu görüyoruz: Muhammed’in ölümünden en az altı yıl sonrasına kadar Kudüs’te bir cami yoktu. Kuran, Muhammed’in Kudüs’e gittiğini açıkça belirtmiyor; oysa bu, doğru olsaydı açıkça ifade edilebilirdi. Kudüs’teki İslam anıtları ise gece yolculuğuna hiç atıfta bulunmuyor. Neye inanmalıyız?
Yanıt 4: Eğer bu doğru olsaydı, o zaman sanırım birinin El-Aksa Şehitleri Tugayı’na ve diğer İslamcı terörist gruplara Kudüs’ü unutmalarını söylemesi gerekirdi. Bunca yüzyılın ardından, en uzak cami ve gece yolculuğu meğer orada değilmiş! Bu görüşü savunan Müslüman yazar, onlara bunu gönüllü olarak söyler miydi?
Bu teorinin ayrıntılarına bakıldığında, dikkate alınması gereken beş nokta vardır.
a) Kur’an-ı Kerim’de Beytül-Makdis ifadesi geçmese de hadislerde bu ifade yer almaktadır.
b) Orada camiyi ilk inşa eden Abdülmalik değil, M.S. 637/638 yılında Ömer’di.
c) Ömer, Kudüs’e girdiğinde 17. Sûre’nin 1. ayetini alıntılayarak orasının Kudüs olduğunu söyledi.
d) Muhammed’in kendisi, Buhari hadislerinde bunun Kudüs olduğunu söylemiştir.
e) Müslümanların genel görüşü, orasının Kudüs olduğu yönündedir.
f) Müslümanlar için kutsal üç şehir vardır, dört değil.
4a) Hadislerde, Buhari'nin 5. cilt, 58. kitap, 40. bölüm, 228 numaralı hadiste (s. 148-149), İsra ve Miraj'ı anlatırken gerçekten de "Beytül-Makdis" (Kudüs) terimi kullanılmaktadır.
4b) Kudüs’teki ilk camiyi inşa eden Abdülmalik değil, ondan önceki halife Ömer’dir. Abdülmalik, M.S. 687/688’de Kaya Kubbesi’ni inşa ederken, Ömer ise M.S. 638’de Kudüs’ü ele geçirdikten sonra El-Aksa Camii’ni inşa etmiştir. Bkz. el-Tabari, cilt 12, s. 195-196
4c) Muhammed’in yakın sahabesi ve onun vefatından sonra İslam’ın ikinci halifesi olan Ömer, bu konuyu en iyi bilen kişi konumundaydı. Ömer, camiyi inşa etmeden hemen önce Kudüs’e geldiğinde Surah 17:1’i okudu.
4d) Muhammed’in kendisi de orasının Kudüs olduğunu söylemiştir. “Câbir bin Abdullah, Allah’ın Elçisi’nin şöyle dediğini işittiğini rivayet etmiştir: 'Kureyş halkı bana (yani İsrafil Gecesi hikâyesine) inanmadığında, ben El-Hicr’de ayağa kalktım ve Allah Kudüs’ü önümde gösterdi; ben de oraya bakarken onlara Kudüs’ü tarif etmeye başladım.’” Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 40, hadis no. 226, s. 142. Dolayısıyla Mekke halkı Muhammed’e inanmadı ve Muhammed, Allah’ın ikinci bir mucize göstererek Kudüs’ü gözlerinin önüne serdiğini ve böylece onu tarif edebildiğini iddia etti. Daha sonra Muhammed’e karşı savaşan Mekke halkı görünüşe göre ikna olmamışken, Muhammed bunun gerçekten Kudüs olduğunu kanıtlamaya çalışıyordu.
“İbn Abbas’ın rivayetine göre: Allah’ın şu sözüyle ilgili olarak… Allah’ın Elçisi’ne İsra Gecesi’nde Beytülmakdis’e (yani Kudüs’e) götürüldüğünde gösterilen manzaralar gerçek manzaralardı (rüya değildi). Ve Kur’an’da (bahsedilen) Lanetli Ağaç, Zakkum ağacıdır.” Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 40, no. 228, s. 148-149
4e) Daha modern bir Müslüman görüş için, Kur’an tercümanı Yusuf 'Ali’nin 2168 numaralı dipnotuna bakınız: “En Uzak Cami, Kudüs’teki Moriah tepesinde bulunan Süleyman’ın Tapınağı’nın yerini ifade etmelidir; bu tapınağın üzerinde veya yakınında, Hadhrat 'Umar Camii olarak da bilinen Kaya Kubbesi bulunmaktadır. Bu yapı ve En Uzak Cami (Mescid-ul-Aksa) olarak bilinen cami, H. 68 [M. 687/688] yılında Emir 'Abd-ul-Malik tarafından tamamlanmıştır. … ve M. 70 yılında İmparator Titus tarafından tamamen yerle bir edilmiştir.”
17. sure hem “İsra’il Gecesi” hem de “İsrailoğulları” olarak adlandırılır (bkz. Yusuf 'Ali’nin 722 numaralı dipnotu ve el-Tabari, cilt 12, s. 194). Eğer İsrail ile hiçbir ilgisi olmasaydı, Müslümanlar neden ona “İsrailoğulları” adını versinlerdi?
4f) Bir Müslüman, yalnızca üç camiyi ziyaret etmek için hac yolculuğuna çıkabilir: Mekke, Medine ve Kudüs. Ebu Davud, cilt 2, kitap 4, bölüm 664, hadis no. 2028, s. 540. Eğer Müslümanlar, çağlar boyunca El-Aksa’nın Kudüs’te olduğu konusunda hep yanılmışlarsa, o zaman hem geçmişte hem de günümüzde tüm Müslümanların haberdar olmadığı bu dördüncü kutsal Müslüman şehri nerede?
Teori 5: Bütün Dünya Bir Camidir?
13. sure 15. ayet ve 16. sure 49. ayet, göklerdeki ve yeryüzündeki tüm varlıkların Allah’a secde ettiğini söyler; bu nedenle pek çok Müslüman, bu ayetleri tüm yeryüzünün Allah’ın camisi olduğu şeklinde yorumlar. Dolayısıyla Muhammed nereye giderse gitsin, bir anlamda her zaman bir camideydi.
Yanıt 5: Bu, Kuran’daki “yolculuk” olayını anlamsız ve yanıltıcı hale getirir
1) Eğer Muhammed (dünyadaki) camiden hiç ayrılmadıysa, o zaman Muhammed hiçbir yere seyahat etmemiştir.
2) Eğer Muhammed [Medine’deki] Kutsal Mescid’den en uzak mescide seyahat ettiyse, o zaman Muhammed aslında bir mescidin sınırlarını terk etmiş ve başka bir mescid için farklı bir yere gitmek zorunda kalmıştır.
3) Eğer tüm dünya en uzak camiyse, Ömer, Muhammed’in ilk sahabelerinin tamamı ve günümüz Müslümanları yanlış yönlendirilmiş demektir; çünkü onlara en uzak camin Kudüs’te olduğu öğretilmiştir.
Eğer bunu sadece iddia etmekle kalmayıp, en uzak caminin Kudüs’te olmadığına içtenlikle inanıyorsanız, o zaman tebrikler! Az önce Ortadoğu’daki barış sorununu çözdünüz. Lütfen Ortadoğu’ya gidin ve oradaki tüm militan Müslümanlara, yüzyıllardır kendilerine öğretilenlerin yanlış olduğunu ve en uzak caminin aslında Kudüs olmadığını açıklayın. En uzak cami olarak Kudüs’e, Şam’a veya Atina’ya duyduklarından daha fazla saygı duymalarına gerek yoktur.
Teori 6: Kudüs’teki cami, insanların Tanrı’ya dua ettikleri bir “mekan”dı, bir “bina” değil miydi?
Cami, Müslümanların dua ettikleri yeryüzündeki herhangi bir yerdir ve Müslümanlar İbrahim, Davut, İsa vb. kişileri Müslüman olarak kabul ederler. Dolayısıyla, o zamanlar çöplük olarak kullanılıyor olsa bile, Muhammed Yahudi Tapınağı’nın eskiden bulunduğu yere gitti.
Yanıt 6: Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 40, hadis no. 226, s. 142’de bunun yanlış olduğu kanıtlanmaktadır. Orada şöyle denmektedir:
Cebir bin Abdullah, Allah’ın Elçisi’nin şöyle dediğini işittiğini rivayet etmiştir: “Kureyş halkı bana (yani İsra ve Mi’raj hikâyesine) inanmadığında, ben El-Hicr’de ayağa kalktım ve Allah, Kudüs’ü gözlerimin önüne serdi; ben de oraya bakarken onlara Kudüs’ü tarif etmeye başladım.”
Bu arada, belki de bazı Mekke’li tüccarlar Kudüs’e seyahat etmiş olabilir. Hiçbir yerde, putperest Mekke’lilerin Muhammed tarafından ikna edildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır.
Tabii ki Muhammed’in bir çöp yığınını tarif ederek Mekke’lileri etkilemeye çalıştığına inanmıyorsak, bu durum Muhammed’in farklı ya da var olmayan bir yeri tarif ettiği anlamına gelir.
Şimdi bir Müslüman bana, Muhammed’in doğaüstü yolculuğunun gece gerçekleştiği için çöplerin tamamını görmemiş olabileceğini belirtti. Ancak Muhammed, şehir çapında bir çöplüğün kokusunu almış olmalıydı ve orada hiçbir bina olmadığını görmüş olmalıydı. Birisi bir çöplüğe gidip hiçbir koku almazsa, hiçbir şey görmezse ve hiçbir şeye basmazsa, o zaman o kişinin gerçekten o çöplüğe girip girmediğini sorgularım.
Bir kaçış yolu aramak
Miraç’ın (gece yolculuğu) çelişkisini açıklığa kavuşturmaya çalışan aşağıdaki açıklamalar daha çaresiz niteliktedir. Adil olmak gerekirse, bu üç açıklamanın bir dizi Müslüman tarafından kabul edilmediğini belirtmek gerekir.
Teori 7. Bu sadece bir rüyaydı; Muhammed hiçbir yere gitmedi
Miraç sadece bir rüyaydı. Ya Muhammed bir yere gittiğini sandı ama yanıldı. Ya da Muhammed aslında hiçbir yere gitmediğini biliyordu, ancak takipçilerini aksine inandırdı.
N.J. Dawood, 17. sure ile ilgili 2. dipnotunda şöyle der: “Kudüs’ten. … Bazı Müslüman yorumcular bu pasajı kelime kelime yorumlarken, diğerleri bunu bir rüya olarak değerlendirir.”
Müslümanların büyük çoğunluğu, mirajın (gece yolculuğu) fiziksel bir olay olduğunu savunur; ancak bazı Müslümanlar, Muhammed’in bu yerlere gerçekten gitmediğini, sadece oraya gittiğine dair bir rüya gördüğünü iddia eder. Eğer bu doğruysa, bu da mirajın gerçekte gerçekleşmediği anlamına gelir.
Yanıt 7: Bugün bir Hıristiyan’ın Medine’deki kiliseyi ziyaret ettiğini söylediğini hayal edin. Bunun yanlış olduğunu nasıl anlarsınız? O Hıristiyan’ı takip etmemiş olsanız bile, bunun yanlış olduğunu anlarsınız, çünkü Medine’de kilise yoktur. Eğer o Hıristiyan, bir caminin kilise olduğunu söylese, bunun doğru bir bilgi olmadığını söylersiniz. Eğer o Hıristiyan bunun sadece sembolik olduğunu söylese, insanlar bunun gerçek bir mucize olduğunu iddia etseler bile bu yine de yanlış olur. Aynı şekilde, bir Müslüman, hiç cami bulunmayan bir yere gittiğini iddia etse, durum aynı olurdu.
Bir Müslümanın Muhammed hakkında böyle bir şey söylemesinin iki sonucu vardır. Birincisi, Kuran’da çeviriye bağlı olarak onun “taşındığı” veya “götürüldüğü” açıkça belirtilir. Bu mucize, bazı Müslümanlar tarafından Kuran’ın kanıtı olarak sunulur. Eğer Muhammed Kudüs’t ’e sadece “rüyasında” gittiyse ve Kuran’ın bu kanıtı sadece onun hayal gücünün ürünüyse, o zaman dışsal olaylar olarak sunulan diğer şeyler (Cebrail’in vahiyleri gibi) de onun hayal gücünün ürünü olabilir.
İlk Müslümanlar bunun gerçek olduğuna inandırıldılar. Muwatta’ Malik 51.4.10’da, İsra ve Miraj Gecesi’nde kötü bir cinin elinde bir meşaleyle Muhammed’i aradığı anlatılır. Cibril [Cebrail], ona kötü cinin meşalesini söndürmek için söylemesi gereken özel sözleri öğretti.
Sünni Müslüman şeriatına göre bu olay gerçektir. “İbn Abbas’ın rivayetine göre: Allah’ın şu sözüyle ilgili olarak… Allah’ın Elçisi’ne, Bait-ul-Maqdis’e (yani Kudüs’e) götürüldüğü Ruhsat Gecesi’nde gösterilen manzaralar gerçek manzaralardı (rüya değildi). Ve Kur’an’da (bahsedilen) Lanetli Ağaç, Zakkum ağacıdır.” Buhari, cilt 5, kitap 58, bölüm 40, hadis no. 228, s. 148-149
Ancak, bir Müslüman, Buhari’nin (Kur’an’dan sonra şeriatta en yüksek otorite) bu konuda yanıldığını, Muhammed’in aslında bu yerlere seyahat etmediğini, sadece bu yerlere gittiğine dair bir rüya gördüğünü iddia ederse, o zaman İsra ve Miraç gerçekleşmemiştir. 17. Sûre, 1. ayet, milyonlarca Müslümanın Muhammed ve Allah hakkında yanlış bir şeye, yani bir yalana inanmasına yol açmıştır.
Teori 8. Muhammed Zaman Yolculuğu Yaptı mı?
Zaman yolculuğu, bu anakronizmin açıklamasıdır
Yanıt 8: Eğer bu yenilikçi yorum doğruysa, yani Muhammed gerçekten zamanda yolculuk yapabilseydi, bu durum cevaplanamaz çok sayıda soruyu gündeme getirir. Hangi döneme götürüldü? Neden Kıyamet Günü’ne götürülmedi? Neden diğer peygamberlerle hayattayken buluşmak üzere götürülmedi? Eğer bu zaman yolculuğu teorisini gerçekten savunuyorsanız, böyle bir teorinin ortaya çıkardığı mantıksal soruları araştırmakla ilgilenmelisiniz.
Sadece bu da değil, 17:1 numaralı sure de mirajı (gece yolculuğu) zaman içinde gerçekleşmiş bir olgu olarak sunar. Eğer miraj bir zaman yolculuğu olayı olsaydı, Allah sadece ilk Müslümanları değil, çağlar boyunca neredeyse her Müslümanı bunun gerçek bir olay olduğuna inandırarak yanıltmış olurdu.
Ancak bu, tuhaf bir şekilde Müslüman teolojisiyle tutarlı olurdu. Müslümanlar, çarmıhta ölenin aslında İsa olmadığına inanırlar; Allah sadece başka birini İsa’ya benzetmiştir. Yine de Allah, İncil’i yazanlara ya da ilk Hıristiyanlara “büyük Müslüman değiştirme oyunu”na dair inancı anlatmayı uygun görmemiştir. Yine, bunun neden böyle olduğunu sormalıyız. Neden Allah, Muhammed için zaman yolculuğu gibi bir taktik kullanıp bunu açıklamazken, İsa’nın taklit edildiğini Hıristiyanlara açıklamamış olsun ki! Eğer Allah kimseye söylemeden zaman yolculuğunu kullandıysa ve sonra 17. Sure’de bunu yapmamış gibi bir izlenim verdiyse, o zaman 8:30. ayet kesinlikle doğrudur: “Allah, aldatıcıların/entrikacıların en büyüğüdür”.
Teori 9. Kuran’da Yetkisiz Bir Değişiklik mi?
Kur’an’a izinsiz bir ekleme, her şeyi açıklıyor. Muhammed yanılmamıştı ve yalan söylememişti; bu, Muhammed’in vahyettiği Kur’an’ın bir parçası değildi, ancak daha sonra bir sahtekar tarafından eklenmişti.
Yanıt 9: Çoğu Sünni Müslüman bu argümanı ileri sürmez, ancak bazı Şiiler, Sufiler ve diğerleri, Osman ve diğer Sünnilerin Kuran’ı değiştirdiğini daha rahat bir şekilde söyleyebilirler. Ancak bu iddia edilen mucize gerçekten sadece bir değişiklikse, o zaman Kuran’da başka neler değiştirilmiştir? Kuran’ın farklı erken versiyonlarını karşılaştırabiliriz, ancak halife Osman bunların neredeyse hepsini yakmıştır; bu da birçok değişikliğin izlerini gizlemiş olabilir. Günümüze ulaşan ve farklılık gösteren surelerin ve sure bölümlerinin listeleri elimizde mevcuttur, ancak 17. surede farklılık gösteren hiçbir şey yoktur.
Teori 10. Mi’raj’ın Gerçek Yeri Önemli Değil mi???
Bazı Müslümanlar 17. Sura 1:1’i Kuran’ın tarihsel güvenilirliğinin bir kanıtı olarak görürken, diğerleri ise kanıtı sağlayacak olan 17. Sura 1:1’deki yerin önemi olmadığını söylüyor.
Yanıt 10: Bu, Kuran’a olan güvenini korumak isteyen Müslümanlar için son umut kalesidir. Muhammed’in bir gece yolculuğuna çıkıp çıkmadığı ve bu gece yolculuğunun Kudüs’e olup olmadığı, Kuran’ın tarihsel doğruluğunu sorgulayan biri için büyük önem taşır! Müslüman din adamları, Muhammed’in Kudüs’e gittiğini iddia ediyor ve bunu Kuran’ın gerçekliğinin kanıtı olarak sunuyorlar. O dönemde Kudüs’te cami olmadığı için Muhammed’in Kudüs’e gitmediğini fark ediyorsanız ve “önemli değil” demekten başka mantıklı bir açıklama yoksa, o zaman Müslüman olarak liderlerinizin bu tür küfür niteliğindeki öğretileri savunmasını engellemek sizin görevinizdir.
Yine, eğer bu bir Müslüman için önemli değilse, o Müslüman diğer Müslümanlara bu mucizeyi Kuran’ın mucizevi doğruluğunun kanıtı olarak sunmayı bırakmalarını söylemelidir.
Diğer Gece Yolculuğu
Bu gece yolculuğu, camilerin var olmadığı bir camiye yapılan ve ikna olmamış Kureyşlilere anlatılan bir olaydı; üstelik bu yolculuğa başka hiç kimse tanık olmamıştı. Peki ya Kudüs’e yapılan diğer gece yolculuğu ne olacak?
Tutuklanmasından ve çarmıha gerilmesinden hemen önce, İsa havarileriyle birlikte Zeytin Dağı’ndan Kudüs’e gitti. İsa, Yahuda tarafından ihanete uğrayacağını ve tutuklanacağını biliyordu; bu yüzden İsa basitçe başka bir yere çekilebilirdi. Kimse fark etmezdi. Ancak İsa , çarmıhta ölümü ve dirilişi yoluyla ölüm ve Şeytan’a karşı zafer kazanmak için, başına gelenlere kasten katlanmayı seçti.
Peki, siz neye inanıyorsunuz? Muhammed’in henüz var olmayan bir camiye gittiğini öğreten Kuran’a inanıyor musunuz? Bu sorunlar, elinizi sallayarak ortadan kalkmaz. Gerçek olabilecek tek mantıklı açıklama, Kuran’ın çelişkiler içerdiğidir.
Dileğim, her Müslümanın bu soruları dikkatle değerlendirmesi ve hakikatin Tanrısını takip etmeyi ciddiyetle düşünmesidir.
Barış sizinle olsun.
Dipnotlar
1. 17. sure, Arberry, Dawood, Rodwell ve Yusuf 'Ali’nin İngilizce çevirilerinde “Gece Yolculuğu” olarak adlandırılır. Yusuf 'Ali’nin Arapça çevirisinde, Pickthall, Malik, Shakir ve Sher Ali’nin çevirilerinde ise “İsrailoğulları / İsrailliler” olarak adlandırılır. El-Tabari’nin 12. cildinin 194. sayfasında yer alan 722 numaralı dipnota göre, bu sure her iki adla da anılır.
2. El-Tabari’nin 12. cildinin 194. sayfasında belirtildiği üzere, Ömer Kudüs’e girerken 17. sureyi okumuştur.
3. Çeşitli kaynaklara göre 17. sure işte bu tarihte indirilmiştir. Yusuf 'Ali’nin ek ayrıntılar vermesi dışında bu kaynakların hepsi birbiriyle uyumludur.
Şer Ali - Hicret’ten önce
Malik - Mekke’de
M.M. Pickthall - Mekke’de indirildi
Yusuf 'Ali’nin 17. Sure’ye yazdığı giriş - “Genellikle Hicret’ten önceki yılın Recep ayının 27. gecesi olarak tarihlenir (ancak Rabi’ I ayının 17’si gibi başka tarihler de verilmektedir). Bu, Sure’nin açılış ayetinin tarihini kesinleştirir; ancak Sure’nin bazı bölümleri biraz daha erken inmiş olabilir.”
4. (Thomas A. Idinopolus, “Kutsanmış Kudüs, Lanetli Kudüs,” (1991), s. 213-214)
5. (Karen Armstrong, “Kudüs,” (1996), s. 229)
6. Ömer, el-Tabari’nin 12. cildinin 191. sayfasında hiçbir haçı veya kiliseyi yıkmayacağına söz verdi.
7. Buhari, cilt 1, kitap 1, bölüm 1, no. 6, s. 12’ye göre İlya, Kudüs’ün bir diğer adıydı.
8. Oleg Grabar, “Kudüs’teki Emevi Kaya Kubbesi,” Ars Orientalis, cilt 3 (1959), s. 37.
Kur’an Çevirileri Kaynakçası
1. Arberry, Arthur J. The Koran Interpreted. Macmillian Publishing Co., Inc. 1955.
2. Dawood, N.J. The Koran. Penguin Books. 1956-1999.
3. Malik, Farooq-i-Azam. Kur’an-ı Kerim’in Anlamının İngilizce Çevirisi: İnsanlık İçin Rehber. İslam Bilgisi Enstitüsü. 1997
4. Pickthall, Mohammed Marmaduke. Şanlı Kuran’ın Anlamı. Dar al-Islamiyya (Kuveyt) (tarih belirtilmemiş)
5. Rodwell, J.M. Kur’an. İlk Baskı. Ivy Books, Ballantine Books tarafından yayınlanmıştır. 1993.
6. Shakir, M.H. Kur’an. Tahrike Tarsile Qur’an, Inc. 12. ABD Baskısı 2001.
7. Sher Ali, Maulawi. Kutsal Kur’an. Islam International Publications Limited (Ahmadiyya) 1997
8. Yusuf 'Ali, Abdullah. Kutsal Kur’an: Anlamlarının İngilizce Çevirisi ve Tefsiri. Kral Fahd Kutsal Kur’an Basım Kompleksi. (Medine, Suudi Arabistan) 1410 H.
Diğer Kaynaklar
Encyclopaedia Britannica. Encyclopaedia Britannica, Inc. 1958 cilt 13 s. 7-8
Sahih Al-Bukhari’nin Anlamlarının Çevirisi Arapça-İngilizce Cilt 1, Dr. Muhammed Muhsin Khan. İslam Üniversitesi, Al-Medina Al-Munawwara AL MAKTABAT AL SALAFIAT AL MADINATO AL MONAWART
Tarih yok, telif hakkı yok.
El-Tabari’nin Tarihi: Açıklamalı Çeviri. Ehsan Yar-Shater, Genel Editör. New York Devlet Üniversitesi Yayınları 1989-.
Ek I - Farklı Çevirilerde 17:1. Sure
Bu surenin iki adı vardır: “Gece Yolculuğu” ve “İsrailoğulları / İsrailliler”1 .
Arthur J. Arberry “O’na hamdolsun ki, kulunu gece vakti Kutsal Mescid’den, çevresini mübarek kıldığımız Uzak Mescid’e götürdü; ona ayetlerimizden bazılarını gösterelim diye. O, Her Şeyi Duyan, Her Şeyi Gören’dir.”
N.J. Dawood “O’na hamdolsun ki, kulunu gece vakti Kutsal Mescid’den, çevresini mübarek kıldığımız Uzak Mescid’e götürdü; ona ayetlerimizden bazılarını gösterelim diye. O, her şeyi işiten ve her şeyi gören tek O’dur.”
Muhammed Farooq-i-Azam Malik’in Kur’an-ı Kerim’in İngilizce Çevirisi (1997) İslam Bilgisi Enstitüsü. “Bir gece, kulunu (Muhammed’i) Mekke’deki Mescid-i Haram’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksa’ya götüren O’na hamdolsun; çevresini mübarek kıldığımız o yere, ona ayetlerimizden bazılarını gösterebilmemiz için; şüphesiz O, Her Şeyi Duyan, Her Şeyi Gören’dir.”
M.M. Pickthall “Kulunu bir gece, Kutsal İbadet Yeri’nden, çevresini kutsadığımız Uzak İbadet Yeri’ne götüren O’na hamdolsun; O’na ayetlerimizden bazılarını gösterebilmek için! Şüphesiz O, yalnızca O, Her Şeyi Duyan, Her Şeyi Gören’dir.”
J.M. Rodwell “Geceleyin kulunu Mekke’deki Kutsal Mescid’den, çevresini kutsadığımız daha uzak bir mescide götüren O’na hamdolsun; O’na ayetlerimizden bazılarını gösterebilmek için! Şüphesiz O, işiten ve gören O’dur.”
M.H. Shakir “Kulunu bir gece, Kutsal Mescid’den, çevresini kutsadığımız uzak mescide götüren O’na hamdolsun; O’nun ayetlerinden bazılarını ona gösterebilmemiz için; şüphesiz O, işiten ve gören O’dur.”
Maulawi Sher Ali “Allah’ın adıyla, Rahim ve Rahim Olan’ın. Hamd, kulunu gece vakti Kutsal Cami’den, çevresini mübarek kıldığımız Uzak Cami’ye götüren O’na mahsustur; ki O’na ayetlerimizden bazılarını gösterelim. Şüphesiz O, işiten ve gören tek O’dur.” - Not: Çevirmenler genellikle, okuyucuya bir kelimenin anlamı netleştirmek için eklendiğini, ancak orijinal dilde bulunmadığını belirtmek amacıyla kelimeleri italik yazarlar. Görünüşe göre Maulawi Sher Ali, tam olarak doğru bir çeviri yapmaya çalışmaktadır.
Abdullah Yusuf 'Ali “Kulunu gece vakti Kutsal Mescid’den, çevresini mübarek kıldığımız en uzak mescide götüren (Allah’a) hamdolsun; bu, ona ayetlerimizden bazılarını gösterebilmemiz içindi; çünkü O, (her şeyi) işiten ve gören O’dur.”
Ek II - 17:1. ayetteki “En Uzak Mescid” tam olarak neredeydi?
Bu konuda üç görüş vardır.
1. Halife Ömer, iddia edilen yerde Kudüs’te El-Aksa Camii’ni inşa etmiştir.
2. Ancak birçok Müslüman, Muhammed’in cennete çıktığı yerin Kaya Kubbesi Camii olduğunu düşünür. “Cami sekizgen şekildedir ve 8 kenarı vardır. Her kenarında bir kapı ve 7 pencere bulunur; pencereler kaya kristali oymalarıyla süslenmiştir. Kubbe altından yapılmıştır. Caminin tam ortasında, Hz. Muhammed (s.a.v.) cennete yükseltilmeden önce üzerinde durduğu kutsal kaya bulunmaktadır.” (http://www.islamicarchitecture.org/ia/archi/domeoftherock.html, 23 Mayıs 2004)
3. Tapınak Dağı’nın tamamı (34 acre) genel konumdu.
http://www.islamicarchitecture.org/ia/archi/alaqsamosque.html’a (23 Mayıs 2004) göre “Bu yapı, Mescid-i El-Aksa veya El-Aksa Camii olarak bilinir; ancak gerçekte, İslam hukuku uyarınca dokunulmaz olan tüm alan, yani Kutsal Mabet bölgesi, El-Aksa Camii olarak kabul edilir.”
Bu yerler nerede? Aşağıdaki harita, bunların yerlerini göstermektedir.
Müslümanların kendileri bu yer konusunda tam olarak hemfikir olmasa da, El-Aksa Camii ile Kaya Kubbesi’nin birbirinden sadece 400 yarda kadar uzaklıkta olduğunu unutmayın. Orada bir cami yoktu
Ek III - Kudüs’teki Binaların Kısa Tarihi
M.Ö. 576 Nebukadnezar, Kudüs’ü ve Süleyman Tapınağı’nı yıkar.
M.Ö. 168. Antiochus Epiphanes Tapınağı yıktı. Askerleri için Akra adı verilen bir kale inşa etti; bu kale muhtemelen El-Aksa Camii’nin şu anda bulunduğu yerin kuzeydoğu köşesindedir.
Simon Makkabe, Akra’yı yıktı, Akra’nın üzerinde bulunduğu tepeyi alçaltıp oraya başka bir kale inşa etti.
M.Ö. 37. Büyük Herod, Yahudiye'nin kralı oldu. Tapınağı yeniden inşa etti.
M.S. 70'te Titus, Kudüs'ü yıktı.
M.S. 132. “M.S. 132’deki Bar Kochba isyanının ardından, Yahudilerin yenilgisinin ardından Kudüs, Titus’un yıkımından daha kapsamlı bir şekilde tahrip edildi. Alan sürülerek düzleştirildi ve kalıntıların üzerine (Aelius) Hadrianus’un onuruna adanmış yeni bir şehir olan Aelia Capitolina inşa edildi. … Tapınaklar Bacchus, Venüs ve Serapis’e adandı ve eski kutsal alanın üzerine Jüpiter Capitolinus’a ait bir tapınak dikildi.” Encyclopaedia Britannica (1956) cilt 13, s. 8. Encyclopaedia Britannica (1972) cilt 12, s. 1009a’da Tapınak bölgesinin ıssız bırakıldığı belirtilmektedir.
M.S. 136’da İmparator Konstantin iki kilisenin inşa edilmesini emretti: İsa’nın üç gün boyunca gömülü kaldığına inanılan Kutsal Kabir Kilisesi ve İsa’nın çarmıha gerildiğine inanılan Haç Bazilikası.
M.S. 326-336 yılları arasında Kutsal Kabir Kilisesi ve Haç Bazilikası, İsa’nın mezarı olduğuna inanılan yerin üzerine ve Golgota’da inşa edildi. ANCAK BURASI TAPINAĞIN YERİ DEĞİLDİ.
M.S. 460'da İmparatoriçe Eudocia, Siloam havuzunun üzerine bir tane ve Şam Kapısı'nın kuzeyinde, Stephen'ın mezarı olduğu düşünülen yerin üzerine bir tane olmak üzere daha fazla kilise inşa ettirdi.
6. yüzyıl: Justinianus Bazilikası, Davut’un mezarı olduğu düşünülen yerin üzerine inşa edildi.
M.S. 614. Pers İmparatoru II. Khosrow, Kudüs’ü ele geçirdi; 60.000 Hıristiyanı öldürdü ve 36.000’ini esir aldı. Birçok binaya zarar verdi ve Kutsal Kabir Kilisesi de dahil olmak üzere birçok kiliseyi yıktı. El-Tabari, cilt 5, s. 318’de de bu olay kaydedilmiştir.
M.S. 614. Encyclopædia Britannica (1972), cilt 9, s. 1009F’de, Kutsal Kabir’in sekizgen rotundasının Pers yağmasına rağmen hâlâ ayakta olduğu belirtilmektedir. ANCAK BU, MEZARIN BULUNDUĞU YERDEYDİ, YAHUDİ TAPINAĞINDA DEĞİL. “Tapınak Dağı (Qadra veya 'Meydan’ olarak adlandırılır), hâlâ Herod’un çevre duvarının verdiği şekle sahipti. Antonia Kalesi’nin kalıntıları kuzeybatı köşesinde hâlâ görülebiliyordu, ancak Hadrian tarafından inşa edilen Jüpiter Tapınağı’nın kalıntılarının bulunduğu Tapınak alanı, Müslüman dönemine kadar şehrin çöp sahası olarak kullanıldı. Bu ıssızlığın tek istisnası, Tapınak meydanının güneydoğu köşesine bakan Aziz Yakup Kilisesi ya da Köşe Kilisesi’ydi.” (Encyclopaedia Britannica (1972) cilt 12, s. 1009F.
M.S. 617–624. Bu dönem içinde bir ara Muhammed, Surah 17:1’i vahyetti.
M.S. 629. Herakleios, Hüsrev’i mağlup etti ve Kudüs’e yeniden girdi.
M.S. 637/638. Kudüs, hiçbir haçı veya kiliseyi yıkmayacağına söz veren Ömer’e teslim oldu.
M.S. 637/638. Ömer, El-Aksa adında ahşap bir cami inşa etti.
687/688 Halife Abdülmalik, El-Aksa’yı yeniden inşa etti ve Kaya Kubbesi’ni yaptırdı.
1517'de Türkiye'den I. Selim (Zalim), Kudüs'ü Mısırlıların elinden aldı ve şehrin surlarının bugünkü düzeni ona borçludur.
Daha fazla bilgi için bkz. Enyclopaedia Britannica (1956), cilt 13, s. 8.
Ek IV - Sûre 17:60 da Aynı Gece Rüyasına Atıfta Bulunuyor mu?
17:60. ayet şöyle der: “…Sana gösterdiğimiz rüyayı, insanlara bir imtihan olarak verdik; tıpkı Kur’an’da bahsedilen lanetli ağaç gibi: Onlara korku (ve uyarı) verdik, ancak bu onların aşırı günahlarını daha da artırdı!” (A. Yusuf 'Ali’nin çevirisi)
Yusuf 'Ali’nin 2249 numaralı dipnotunda şöyle denmektedir: “Bazı tefsirciler bunu Mi’rah’a (17:1) atıfta bulunmak olarak kabul ederken, diğerleri başka rüyalara atıfta bulunmak olarak kabul eder. Bu tür rüyalar mucizelerdir ve kâfirler için bir engel teşkil eder. İnançlı insanlar için ise bir teşviktir. Dolayısıyla bunlar 'insanlar için bir imtihan’dır.”
Ancak Buhari, cilt 8, kitap 77, bölüm 9, hadis no. 610, s. 398’de şöyle denmektedir: “…İbn 'Abbas, şu ayet hakkında şöyle rivayet etmiştir: (Ve sana (Ey Muhammed!) gösterdiğimiz rüyayı (gökler’e Yükseliş 'Miraç’), insanlara bir imtihan olarak verdik.) (17:60): Allah’ın Elçisi, Kudüs’e (ve oradan da göklere) yaptığı Miraç gecesinde, o vizyonu (kendisine gösterilen her şeyi) kendi gözleriyle gerçekten gördü. Kur’an’da bahsedilen lanetli ağaç, Az-Zaqqum ağacıdır.” Parantez içindeki kısımların Arapça metinde yer almadığını, Müslüman çevirmen tarafından eklendiğini unutmayın. Ancak parantez içindeki kısımlar metni önemli ölçüde değiştirmez: Buhari, İbn Abbas’ın bunun aslında Kudüs olduğunu söylediğini kaydeder.
O, Allah’ın Elçisi’nin şöyle dediğini duymuştur: “Kureyş halkı bana (yani İsra ve Mi’raj hikâyesine) inanmadığında, ben El-Hicr’de ayağa kalktım ve Allah, Kudüs’ü önümde gösterdi; ben de ona bakarken onlara onu tarif etmeye başladım.” Buhari, cilt 3, kitap 58, bölüm 40, hadis no. 226, s. 142
Bkz. www.MuslimHope.com