< Rumi, sufi

Najpopularniejszym obecnie pisarzem sufickim jest Rumi. Mohammed ben Mohammed bin Husain al-Balkhi nosił przydomek Maulana Dżalal-uddin Rumi, od nazwy miasta Rum w Turcji. Urodził się w 1207 r. n.e. w Balkh w Afganistanie. Jego rodzina przeniosła się do Rum w Turcji, uciekając przed hordami mongolskimi. Tam dorastał, zyskując imię „Rumi”, i zmarł w 1273 roku n.e. Rumi był twórcą „obrotów derwiszów”. Nawet po upływie tak wielu lat pozostaje on obecnie najbardziej znanym i najczęściej czytanym sufim.

Należy podkreślić, że nauka Rumiego znacznie różni się od tradycyjnego islamu sunnickiego i szyickiego. Stwierdzenie, że jego pisma są dziwne, to za mało. Oto niewielka próbka błyskotliwości, pasji, brzydoty i wulgarności obecnych w jego twórczości.

„Ktoś zapytał kiedyś wielkiego szejka, czym jest sufizm. – To uczucie radości, gdy pojawia się nagłe rozczarowanie” (The Essential Rumi, str. 171)

Nauczanie o tematyce seksualnej i nieprzyzwoitej

W książce *The Essential Rumi*, str. 283, czytamy, że styl sufickiego poety Sanai wywarł na Rumim duże wrażenie. Sanai twierdził, że sprośne dowcipy mogą mieć charakter pouczający.

Książka Rumiego „Mathnawi” 5:2831–4034 opowiada długą i sprośną historię o kalifie (królu) Egiptu, który wysłał wielotysięczną armię, by oblegała Mosul – a wszystko to z powodu atrakcyjnej fizycznie konkubiny. Król Mosulu w końcu oddaje ją, mówiąc: „Bożek należy do bałwochwalcy”. Zwycięski dowódca widzi ją i ogarnia go pożądanie. Zrywa z niej spodnie, ale gdy już ma się z nią kochać, słyszy wśród koni ryk czarnego lwa. Ucieka nago z mieczem, zabija lwa, a potem wraca, by kochać się z kobietą. Kiedy w końcu wracają do kalifa Egiptu, ten zakochuje się w dziewczynie do szaleństwa, ale gdy ma się z nią kochać, dochodzi do niego cichy głos od Boga i traci pożądanie. Dziewczyna głośno się z niego śmieje, a kiedy on się złości, opowiada mu o sobie i kapitanie. Kalif w końcu oddaje ją kapitanowi. „Oto męskość proroka. Kalif był impotentem, ale jego męskość była najpotężniejsza” (The Essential Rumi, str. 54–61)

Zazdrosna żona wysłała swoją pociągającą służącą z powrotem do domu, by przyniosła srebrną miskę do mycia. Potem żona zdała sobie sprawę z tego, co zrobiła, i również pobiegła do domu. Służąca pobiegła do domu szybko, by w końcu nawiązać romans z mężem tej kobiety. Żona pobiegła do domu z zazdrości. „Służąca biegła z miłości. Żona biegła ze strachu i zazdrości. To ogromna różnica. Mistycy szybują z chwili na chwilę. Przerażeni ascetycy wloką się z miesiąca na miesiąc.” (The Essential Rumi, str. 178–179. W tej przypowieści służąca jest dobrym mistykiem, żona – przerażonym ascetą, a mąż – Bogiem. Dalej podane są wszystkie (nieodpowiednie dla dzieci) szczegóły dotyczące tego, jak żona przyłapała ich tuż po akcie. Pamiętajcie, że ma to być nauka, która ma was doprowadzić do Boga. (The Essential Rumi, str. 178–180, w Mathnawi 5:2163–2204, 2210.)

Najbardziej obrzydliwą opowieścią u Rumiego jest podobno historia służącej, która wyszkoliła osła, by „pełnił obowiązki mężczyzny”. Wycięła część tykwy, by jej użyć, ponieważ anatomia osła była większa. Jej pani raz potajemnie to zobaczyła i postanowiła sama tego spróbować. Nie wiedziała jednak o kołnierzu tykwy , a osioł przebił jej jelita i zmarła. Chodzi o to, że powinniśmy pamiętać o niej jako o symbolu braku umiaru i zachowywać równowagę, prawdopodobnie tak jak zrobiła to ta służąca. Wygląda więc na to, że uprawianie seksu przez służącą ze zwierzęciem przy pomocy tykwy stanowi dla sufich doskonały przykład tego, jak należy prowadzić życie w umiarze.

Jeśli jesteś osobą niebędącą muzułmaninem i jesteś całkowicie zszokowany tą poniżającą analogią dotyczącą Allaha, uświadom sobie, że większość sunnitów i szyitów byłaby równie zszokowana.

Ta obrzydliwa opowieść o Bogu w sufizmie znajduje się w „Mathnawi” 5:1333–1405 i można ją przeczytać (o ile naprawdę chcesz to zrobić) w książce „The Essential Rumi”, str. 181–182.

Są też sufijscy hipokryci. Przypominają oni człowieka, który słyszy, jak wilk puszcza bąka, gdy inny zabija go w nocy, i przysięga, że to był jego osioł, bo wie, jak jego osioł puszcza bąki. („The Essential Rumi”, str. 213, „Mathnawi” 3:650–702)

Samo poszukiwanie jest jedynym celem

Podobno derwisz Shams spotkał Rumiego i zapytał, kto jest większy: sufi Bestami, który powiedział: „Jak wielka jest moja chwała”, czy Mahomet, który przyznał: „Nie znamy Ciebie tak, jak powinniśmy”. W końcu Rumi odpowiedział, że to Mahomet, ponieważ podczas gdy Bestami ugryzł jeden kęs boskości, dla Mahometa droga zawsze się rozwijała. (z „The Essential Rumi”, str. xi–xii)

„Pewnego dnia sufi dostrzega pusty worek po jedzeniu wiszący na gwoździu. Zaczyna kręcić się i rozrywać swoją koszulę, mówiąc: «Oto lekarstwo na to, co nie potrzebuje pożywienia! Lekarstwo na głód!». Jego żar narasta, a inni dołączają do niego, krzycząc i jęcząc w ogniu miłości. Leniwy przechodzień komentuje: «To tylko pusty worek». Sufi odpowiada: «Odejdź. Pragniesz tego, czego my nie pragniemy. Nie jesteś kochankiem. Pokarmem kochanka jest miłość do chleba, a nie sam chleb. Tylko ten, kto naprawdę kocha, kocha istnienie».” (Mathnawi 3:3014–3030, zaczerpnięte z „The Essential Rumi”, str. 29)

„Nie ma lepszej miłości niż miłość bez przedmiotu, nie ma bardziej satysfakcjonującej pracy niż praca bez celu.” (Wydanie Furuzanfara „Kulliyat-e Shams” nr 152, zaczerpnięte z „The Essential Rumi”, str. 279)

Pielgrzymka

„Uczennica Dżalala zasugerowała, by [ona sama] udała się na pielgrzymkę do Mekki. Uznała to za dobry pomysł, ale najpierw poszła zapytać swojego mistrza. On zgodził się, że to dobry pomysł. W tymmidnight , gdy się modlił, popadł w ekstazę i poprosił ją, by dołączyła do niego na dachu. Ujrzeli święty czarny kamień z Mekki wirujący w powietrzu. Wtedy zrozumiała, że Jalal jest jej Mekką i nie musi udawać się nigdzie indziej.” (zaczerpnięte z książki „Rumi w ramionach Ukochanego”, str. 193–194)

Namiętność u Rumiego

„Sposób, w jaki się kochasz, jest sposobem, w jaki Bóg będzie z tobą.

Tak więc ta dwójka zatraciła się w seksualnym transie. Nie dbali już o ucztę ani o wino. Ich oczy były zamknięte niczym idealnie dopasowane linie kaligrafii. Król poszedł szukać uczonego, a gdy zobaczył ich tam w objęciach, skomentował: „Cóż, jak to się mówi: «Dobry król musi służyć swoim poddanym z własnego stołu!» Istnieje radość, winiarska wolność, która rozpuszcza umysł i przywraca ducha…” (Mathnawi 6:3914–3979, fragment z książki „The Essential Rumi”, str. 185)

Ból

„Istnieje zwierzę zwane ushghur, czyli jeżozwierz. Jeśli uderzy się go kijem, wysuwa kolce i staje się większy. Dusza jest jak jeżozwierz, który staje się silniejszy dzięki uderzeniom kijem”. (Mathnawi 4:74-109, zaczerpnięte z książki „The Essential Rumi”, str. 176)

Wino

„Nie smuć się. Wszystko, co tracisz, powraca w innej postaci. Dziecko odstawione od mleka matki pije teraz mieszankę wina i miodu.” (Wydanie Furuzanfara „Kulliyat-e Shams” nr 1937, zaczerpnięte z „The Essential Rumi”, str. 272)

„Nie podawaj mi kolejnego kieliszka wina. Wlej mi je do ust. Straciłem drogę do własnych ust.” (The Essential Rumi, str. 6)

„Wino, które naprawdę pijemy, to nasza własna krew. Nasze ciała fermentują w tych beczkach. Oddajemy wszystko za kieliszek tego trunku. Oddajemy nasze umysły za jeden łyk.” (The Essential Rumi, str. 6)

„Bóg dał nam ciemne wino tak silne, że pijąc je, opuszczamy oba światy. Bóg nadał haszyszowi moc, by uwolnić tego, kto go skosztuje, od samoświadomości.” (The Essential Rumi, str. 6)

„Istnieją tysiące win, które mogą zawładnąć naszymi umysłami. Nie myślcie, że wszystkie ekstazy są takie same!” (Mathnawi 4:2683–2696, cytat z: Essential Rumi, str. 6)

„Posłuchajcie poety Sanai, który żył w odosobnieniu: »Nie wędruj po drogach w swoim uniesieniu. Śpij w tawernie«. Kiedy pijak zbacza na ulicę, dzieci się z niego śmieją… Dzieci podążają za nim, nie znając smaku wina ani tego, jak odczuwa się upojenie. Wszyscy ludzie na tej płaszczyźnie są dziećmi, z wyjątkiem nielicznych. Nikt nie jest dorosły, z wyjątkiem tych, którzy są wolni od pragnień”. (Mathnawi 1:3426–3454, fragment z książki „The Essential Rumi”, str. 4. Zob. również Nicholson, tom 1, str. 186)

Szaleństwo

„Koniec z winem dla mnie! Przestałem czerpać rozkosz z gęstego czerwonego i klarownego białego. Pragnę własnej krwi, gdy wkracza ona na pole działania. Wyciągnij najostrzejsze ostrze, jakie masz, i uderzaj, aż głowa będzie krążyć wokół ciała. Utwórz w ten sposób górę czaszek. Rozłup mnie na części. Nie zatrzymuj się przy ustach! Nie słuchaj niczego, co mówię. Muszę wejść w samo serce ognia. Ogień jest moim dzieckiem, ale muszę zostać pochłonięty i stać się ogniem.” (Kulliyat-e Shams 1304, zaczerpnięte z Essential Rumi, str. 63) Mahomet również wiele mówił o ogniu, ale Mahomet nakazywał unikać ognia.

„Żyłem na krawędzi szaleństwa, pragnąc poznać przyczyny, pukając do drzwi. Otwierają się. A ja pukałem od środka!” (Wydanie Furuzanfara Kulliyat-e Shams nr 1249, zaczerpnięte z „The Essential Rumi”, str. 281)

„W rzeźni miłości zabijają tylko najlepszych, nikogo słabego ani okaleczonego. Nie uciekaj przed tą śmiercią. Kto nie zginął z miłości, ten jest już martwy.” (Wydanie Furuzanfara „Kulliyat-e Shams” nr 543, zaczerpnięte z „The Essential Rumi”, str. 270)

Anihilacja

„Hallaj powiedział: «Ja jestem Bogiem» i żył zgodnie z tym przekonaniem.” (Mathnawi 6:2019–2190, zaczerpnięte z książki „The Essential Rumi”, str. 219)

Żydzi i chrześcijanie

„Wchodzę do meczetu muzułmańskiego, synagogi żydowskiej i kościoła chrześcijańskiego i widzę jeden ołtarz.” (The Essential Rumi, str. 246)

Życie pozagrobowe

„Skąd przyszedłem i co mam robić? Nie mam pojęcia. Moja dusza pochodzi skądinąd, jestem tego pewien, i zamierzam tam powrócić.” (Antologia Safa, zaczerpnięte z książki „The Essential Rumi”, str. 2)

Pieniądze i praca

„Spichlerz” to opowieść Rumiego o sufi, który wędrował po świecie na swoim osiołku. Pewnego razu zatrzymał się w społeczności sufich i zostawił osiołka pod opieką sługi. Pozostali sufi urządzili na jego cześć wielką uroczystość. Był szczęśliwy, dopóki nie nadszedł czas wyjazdu i nie dowiedział się, że uroczystość sfinansowali, sprzedając jego osiołka. Powiedział, że jedynie naśladował ich radość. Aby naprawdę doświadczyć ich radości, musiałby pozostać z nimi jako przyjaciel. (Mathnawi 2:156–193, zaczerpnięte z książki „The Essential Rumi”, str. 250–251)

„Mistycy są mistrzami lenistwa. Polegają na nim, ponieważ nieustannie dostrzegają, jak Bóg działa wokół nich. Żniwa wciąż się zbierają, a oni nawet nie zaorali ziemi!” (Mathnawi 6:4876–4916, zaczerpnięte z książki „The Essential Rumi”, str. 30)

Natomiast...

Słowo Boże nie jest tak rzadkie, by trzeba było zniżać się do tego poziomu, próbując coś znaleźć. Było ono obecne przez całą znaną historię w Biblii.

(ciąg dalszy nastąpi)

Bibliografia

Arberry, A.J. The Mystical Poems of Rumi. University of Chicago Press. 1968.

Barks, Coleman (red.), „The Essential Rumi”. Castle Books, 1995. Barks zaczerpnął większość materiału z trzech wydań „Mathnawi”: w tłumaczeniu Johna Moyne’a, A.J. Arbery’ego i Reynolda Nicholsona.

Gowan, James G. „Where Two Oceans Meet”. Element, 1992.

Hadland, David F. „Perscy mistycy: Dżalal ad-Din Rumi”. (Wydawnictwo Sh. Muhammada Ashrafa).

Moyne, John i Coleman Barks. „Unseen Rain: Quatrains of Rumi”. Shambhala, 1986.

Nicholson, Reynold A. (tłumacz) Rumi: Poeta i mistyk. George Allen & Unwin. 1950.

Nicholson, Reynold A. (red.) „Mathnawi” Dżalal ad-Dina Rumiego (tłumaczenie). E.J.W. Gibb Memorial Trust, 1926; Biddles Ltd. Przedruk z 2001 r.

O ile nie zaznaczono inaczej, odniesienia w „Mathnawi” pochodzą z wydania Reynolda Nicholsona. Luzac, 1925–1940.

Shiva, Shahram Hush. „Don’t Say Anything to God: Passionate Poems of Rumi”. Jain Publishing, 2001.

Star, Jonathan (tłumacz) „Rumi w ramionach Ukochanego”. Putnam, 1937.

Star, Jonathan i Shahram Shiva. „Ogród poza rajem”. Bantam Books. 1992.

Więcej artykułów można znaleźć na stronie www.MuslimHope.com.

Niech Bóg was błogosławi.